Sivas Katliamı hakkında Sivas Emniyet Müdürlüğünün Olay Tutanağı

"İlimizde kutlanmakta olan geleneksel 4. Pir Sultan Abdal Kültür etkinlikleri dolayısı ile, Emniyet Müdürlüğümüzce gerekli Emniyet tertip ve tedbirleri alınmış, günün Cuma olması Gazeteci Yazar Aziz Nesin'in de ilimizde bulunması nedeniyle alınan tedbirler devam etmekte iken, 2 Temmuz 1993 Cuma günü saat 13.00 sıralarında Paşa Camii önünde görevli bulunan 38 60 kod nolu görevli ekibirnizin telsizle Paşa Camii ve Meydan Camii'nden Cuma Namazından çıkan Beşyüz-Bin kişi civarındaki gnıbun dört yoldan vilayet binasına doğru Atatürk Caddesi'nde ilerlediklerinin bildirilmesi üzerine Emniyet Müdürü Doğukan Öner telsizle konuşarak daha önceden belirtilen noktalarda duyarlı olunmasını ve Atatürk Caddesi'nin Meydan ile birleştiği noktada zincir oluşturarak barikat kurulmasını istemiştir. Bu arada ilerleyen topluluğa usulüne uygun olarak yürüyüşün yasal olmadığı, bu yüzden dağılmalan gerektiği, aksi takdirde zorla dağıtılacaklan ikazı yapılmıştır. Vilayet alanına doğru ilerleyen grup, sağdan, soldan katılmalarla barikatın kurulduğu noktaya gelindiğinde daha kalabalıklaşmış, polisin müdahale ve ikazlanna rağmen barikatı yararak Vilayet alanına toplanmışlar, ilk yürüyüşe geçilme noktasından Vilayet alanına gelinceye kadar topluluk tarafından "Zafer İslamın", "Allahüekber", "Vali istifa", "Şeytan Aziz" gibi sloganlar atılmış, Vilayet önünde bu sloganlar devam etmiş, bu arada saat: 13.40'da topluluk ikibin civanna ulaşmıştır.
Daha sonra topluluk, İstasyon Caddesi'ne yönelmiş ve İstasyon Caddesi başındaki Polis barikatlannı görünce öndeki grup yön değiştirmiş, parkın altındaki Osman Paşa Caddesi'ne yönelmiş, Buriciye Medresesi'nin arka tarafına gelince orada yapılan polis barikatını görünce bir duraklama olmuş ve topluluk çeşitli sloganlar atmıştır. Topluluk, buradan İstasyon Caddesi'ni takiben Kültür Merkezi'nin içinde bulunan Pir Sultan Abdal Şenliği dolayısı ile toplanan altıyüz civarında karşıt gruptan şahısların Kültür Merkezi'nin dışına çıkması ile karşılıklı sloganlar atılmış, saat: 14.20'de polisin müdahalesi sonucunda gruplar karşı karşıya getirilmemiştir. Aynı gnıp, İstasyon Caddesi'ni takip ederek tekrar Vilayet önüne gelerek toplanrnışlar, topluluk sağdan, soldan katılmalada dörtbin-beşbin kişiye ulaşmıştır. Topluluk yine burada "Şerefsiz Vali istifa", "Allahü Ekber", "Şeytan Aziz", "Hükümet istifa", "Zafer İslamın", "Müslüman Türkiye" gibi sloganlar attıktan sonra saat: 14.50'de tekrar İstasyon caddesine yönelmiş ve burada da Kültür Merkezi'ne gelmişlerdir, Kültür Merkezi önünde bir gün önce gece dikilen Ozanlar Anıtı'nı saat: 15.15'de kısmen tahrip ettikten sonra Kültür Merkezi'nin içerisine girmek istemişler ve bu sırada camları taşlamışlardır, içerde bulunan karşıt grup da dışarıya çıkarak taşlı ve sopalı olarak karşılık vermek istemişler, dunımun ciddileşmesi üzerine saat: 15.55 sıralarında polis zor kullanmak suretiyle müdahale etmiş ve bu iki gnıbun karşı karşıya gelmesi önlenmiş, bu sırada 2 polis, 2 vatandaş yaralanrnıştır. Kültür Merkezi yanındaki camii önünde toplanan topluluğa, isteğimiz üzerine Belediye Başkanı Temel KARAMOLLAOÖLU saat: 16.05 sıralarında bir konuşma yapmış bu konuşma etkisi ile topluluk dağılma eyilimine yönelmiştir.
Çeşitli yönlere dağıtılan grubun büyük bir kısmı SSK hastanesi önünden Vilayete doğru yürümeye başlamıştır. Bu sırada Madımak Oteli'nin önünde toplanan başka bir grup slogan atmaya başlayınca, bu dağılmaya başlayan grup, tekrar saat: 18.00'de otel önünde toplanmaya başlamıştır. Çevreden de katılanların sayesinde çok kısa bir süre içerisinde topluluk mevcudu ONBİN'e ve daha sonralarında ONBEŞBİN civarına yaklaşmıştır.
Madımak Oteli'ne muhtelif istikametlerden beş yol gelmektedir. Bu yüzden her yola polis barikatı yapılmış, otelin önüne gelen gruplar çeşitli sloganlar atarak taşkınlık yapmaya başlamış ve Belediyenin kaldırım yapmak için civarlara yığmış olduğu parke taşlarını biri birine vururak kırmak suretiyle elde edilen taşlarla oteli taşlamaya başlamışlardır. Bu sırada topluluk copla dağıtılmak istemiş, fakat kuvvetin yetersiz ve bölünmüş olması nedeniyle başarılı olunamamıştır. Topluluğa etkili olur düşüncesiyle Belediye Başkanı Temel KARAMOLLAOGLU ve Büyük Birlik Partisi ilçe Başkanı davet edilmiş, topluluğa karşı konuşma yapınışlarsa da bu konuşmalar etkili olmamıştır.
Saat: 19.00'da yine topluluğu yatıştırmak maksadıyla, topluluğun talepleri doğrultusunda Pir Sultan Abdal Şenliği Programı'nın iptal edildiği söylenilmiş, topluluk yine dağıtılamarnıştır. Bu defa topluluk Ozanlar Anıtı'nın yerinden kaldınlmasını talep etmiş, bu talepleri Valilikçe uygun görülerek heykel yerinden kaldırılmış, Belediyeye ait bir araçla belediye garajına götürülmek üzere Vilayet önündeki parkın ön tarafına getirilmiş, maksat topluluğun heykeli görerek dikkatlerini o noktaya çevrilmesi ve heykele doğru gitmesini sağlamak bu suretle otel önünden belirli bir grubun uzaklaşma imkanını yaratmak olmuştur. Fakat heykelin araba üzerine parkın ön tarafından gören kalabalık, bizim arzu etmiş olduğumuz bir şekilde heykele doğru dağılmamış, arka taraflardan onbeş-yirmi kişilik bir grup heykele doğru koşarak arabanın üzerindeki heykeli sürüyerek toplumun içinden geçirmek suretiyle arkadan da ittirerek otelin önünde bulunan üç adet arabaya yöneltmişler ve arabalar da ağır hasar meydana getirmişlerdir.
Bu heykelin ön tarafa getirilmesi sonucu topluluğun otele doğru ilerlemesinde mani olan polis zincirini kınlması neticesi son derecede zor durumlarda kalınmış ve copla zor kullanılmışsa da, topluluk daha geriye itilememiştir. Slogan atarak azgınlaşan topluluk heykele saldırarak sağını, solunu kırmaya başlamışlar, hatta bu sırada başlarını heykele vurmak suretiyle de kendilerini de yaralamışlardır. Saat: 19.30 sıralarında gittikçe şuursuzlaşan topluluk otel kapısına beş metre kalıncaya kadar yaklaşmışlar ve içlerinden bireysel dahi olsa otelin içine girerek, içerde bulunan eşyaları tahrip etmeye ve dışarıya atmaya başlamışlar, saat: 19.45 sıralarında Aziz Nesin'in 3830 kod nolu yakın koruma ekibi yukarda otelin içinde bulunduğundan, her ihtimale karşı otele girilebilineceği düşünülmüş, Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürü'ne Emniyet Müdürü tarafından talimat verilerek bir miktar Çevik Kuvvet Polisi ile asansör ile iki katın merdivenlerini tutmakla yukarıya çıkışların önlenmesi istenmiştir. Polis çemberini yararak otelde tahribat yapan kişiler ayrıca otelin giriş katına yerleştirilen polisler tarafından tekrar dışarı atılmışlar, bu sırada arabalardan bir tanesi ters çevrilmiş, yukarda bulunan benzin deposu taşla delinmek suretiyle benzinin sızıntı halinde akması sağlanmıştır. Yine topluluk arasında bazı kişiler bidonlarla benzin getirip dökmek istemişlerse de bunlara mani olunmuş, bu defa kauçuk veya bez parçalarına sindirilen paçavralar uzaktan otelin önüne doğru atılmaya başlanmış, yine bu sıralarda otelin önündeki binanın çatı katından otelin camlarına taşlar atılmak suretiyle tahribat yapılmış, bu sırada çatıdan atılan galvaniz saç parçası Emniyet Müdür Yardımcısı Rahim ÇALlŞKAN'ın başına isabet etmesi neticesinde hastahaneye kaldırılmıştır. Ayrıca Emniyet Şube Müdürü Mustafa Uzun göğsünde sıkışma meydana geldiğinden yaralanmış, gerekli tedavisinin yapılabilmesi için hastanaye kaldırılmış, bu olayların çeşitli safahatında 14 polis memuru mahtelif yerlerinden yaralanmak suretiyle hastahanelere kaldırılmış, bir kısmı yatarak bir kısmı ise ayakta tedavi görmüşlerdir.
Polis çemberini geçen muhtelif kişiler tarafından benzin sızan oto ve otonun hemen yanı başında otelden atılan koltuklar yakılmaya başlanmış ve ilk yangın ateşi buralardan çıkmıştır, bilahare üst kata tırmanan kişi otelin perdesini yakmış, yangın olmadan önce, daha doğrusu toplumda oteli yakma isteği belirdiği zaman telsizle Haber Merkezi vasıtasıyla saat: 19.20 sıralarında itfaiye istenmiş, bundan önce toplumun üzerine su sıkarak uzaklaştınlması düşünülmüş, yine Haber Merkezi vasıtasıyla itfaiye istenmiştir. Toplumun üzerine su sıkmak için istenilen itfaiye, meydandan Atatürk Caddesi'ne giriş yapmış, fakat Halikarnas Kafe'nin önüne kadar geldikten sonra topluluk tarafından daha fazla ileriye gitmesi engellenmiş, bilahare yangın başladığı zaman saat: 19.50'de istenilen itrafiye ise dört yoldan Atatürk Caddesi'ne giriş yapmış fakat topluluk tarafından engellenmiş, yangının biran artması dolayısıyla topluluğa arabanın benzin deposunun patIayacağı söylenilmiş ve topluluk Atatürk caddesinin üzerine kadar geri çektirilmiştir.
Yangın alevlerinin birinci katı geçmesi üzerine de otelin içerisinde polis ve vatandaşların kaldığı söylenilerek bu arada mevcut kuvvetlerle de zor kullanılmış, bu arada havaya ateşte edilerek topluluğun açılması sağlanmıştır. Saat: 20.05'de itfaiyenin yangını söndürmeye başlamasıyla birlikte gruplar tekrar toplanma eğilimi göstermiş, havaya tekrar ateş edilmek ve zor kullanmak suretiyle topluluk beş yerde birden dağıtılmıştır.
İstasyon caddesine doğru dağıtılan grup Valilik önünde toplanarak bir müddet Valiliği taşa tutuktan sonra saat: 20.20' de muhtelif yerlere doğnı uzaklaştıktan, ancak üç-beş dakika sonra tekrar toplanarak olay yerine gelmek istedikleri, bunun üzerine gerek İstasyon Caddesi ve gerekse jandarma Komutanlığı'nın ön tarafında silah kullanılmak suretiyle bu gruplar saat: 20.25 sıralannda dağıtılmışlar, bu arada yanan otelin bir müddet sonra yanan kısımları söndürülerek içeriye girilmiş ve dördüncü katın penceresine merdiven konularak kurtarma işlemine başlanılmış, içerden 93 şahıs çıkartılmış, sonradan bunlardan 35 kişinin ölü olduğu öğrenilmiş, otelin dördüncü katından saat: 20.30 sıralarında Aziz NESİN ve arkadaşı kurtarılmış, bu kurtanlma esnasında Aziz NESİN merdivenden inmekte iken bir itfaiye eri tarafından süratlice ve haşince çekilmek suretiyle bir harekette bulunmuş, yere düşmekte iken polisler tarafından tutulmuştur. Bu sırada isminin sonradan Cafer ERÇAKMAK olduğu öğrenilen belediye meclis üyesinin Aziz NESİN'e hücum ederek vurmaya çalıştığı ve telsizli bir belediye mensubunun da telsizi ile yüzüne vurduğu görülmüş, bu hareketlerin tekrarının polisler tarafından engellenerek Aziz NESİN, Polis minübüsüne konulduktan sonra halkın arasından çıkarılarak Cumhuriyet Üniversitesi hastahanesine götürülmüştür.
Bu olaylar sırasında saat: 14.20'den itibaren devamlı takviye kuvvet istenilmiş ve bilhassa saat: 19.00 civarında ısrarla askeri güçlerin biran önce olay yerine gelmeleri talep edilmiş, fakat Tokat Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet olmayan 20 Polis ile Kayseri Emniyet Müdürlüğü'nden 31 polisin haricinde ve Jandarma Alay Komutanlığı'nın (20) kadar kuvvetin dışında hiç bir takviye alınamamıştır. Tugay Komutanlığı'na bağlı kuvvet saat: 19.50 civarında Atatük Caddesi'ndeki PTT'nin önüne kadar gelmiş ve oradan daha fazla ilerliyemeyerek yangına gelen itafiyenin otel önüne giriş yapmasına kadar burada kalmıştır. Bu hususlada ilgili telsiz konuşmaları, video bantlan ve diğer belgeler tahkikata esas olmak üzere derlenmiş, olayın büyük ve son derece üzücü olması nedeniyle ve gece cereyan etmesi dolayısı ile ihtar atışlarının kimler tarafından yapıldığı öğrenilememiş ve boş kovanlar toplanamamıştır. Ayrıca Kongre müzesinin önünde bulunan Atatürk büstürrün kimler tarafından yerinden sökülerek düşürüldüğü tesbit edilememiştir. Bu olay tutanağı aşağıda imzalan bulunan görevliler tarafında tanzim edilmiş olup, okunduktan sonra doğruluğu imza ile tastik edilmiştir

Doğukan ÖNER
Emniyet Müdürü
Rahim ÇALIŞKAN
Emniyet Md. Yrd.
Erol ÇÖL
Güvenlik Şb. Md.
Ali ÇİLER
Ter. M. Şb. Md.
Yılmaz DEMİRAL
Personel Şb. Md.
Mehmet YILDIZ
Asayiş Şb. Md.
Mehmet ÖZBEK
Çevik K. Şb. Md. V.
Mustafa UZUN
Ruh. T. Şb. Md.
İzzet KARADAĞ
Bölge Tr. Şb. Md.
O. Veli KARADAYI
Kaç. ist. Şb. Md.
Emrullah AKÇAOĞLU
Pas. Şb. Md
Nahit DURSUN
Emniyet Amiri
Memiş YÜKSEL
Şube Müdürü
Sami ECE
Emniyet Amiri
Salih AKKURT
Emniyet Amiri
Ömer Faruk ÜNAL
Başkomser
Ali APAYDIN
Başkomser
Ali ZEYBEKOĞLU
Başkomser

Kaynak: Madımak Yangını Sivas Katliamı Davası. 2. bs, Ankara Barosu Yayınları, 2009. s. 28-37
Telif durumu:

Bu eser, kültürel öneminden ötürü Türkiye Cumhuriyeti'nde kamuya maledilmiştir ya da 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre eserin koruma süresi dolmuştur. Kanun'un 27. maddesine göre:

  • Koruma süresi eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yıl devam eder.
  • Sahibinin ölümünden sonra alenileşen (herkesçe bilinir duruma gelen) eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden sonra 70 yıldır.
  • 12. maddenin birinci fıkrasındaki hallerde (sahibinin adı belirtilmeyen eserlerde) koruma süresi, eserin aleniyet tarihinden sonra 70 yıldır; meğer ki eser sahibi bu sürenin bitmesinden önce adını açıklamış bulunsun.
  • İlk eser sahibi tüzelkişi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren 70 yıldır.