Dîvânü Lugâti't-Türk/Dizin/Y

7116 ya va edatı gibi "vay" anlamına inkâr edatı III, 215 bkz> va
7117 ya ok, yay· I, 280, 496, 500, 501;II, 7, 37, 5059, 61, 65, 66, 67, 68, 97, 98, 114, 134, 138,190, 198, 205; III, 16, 50, 59, 73, 78, 215, 219, 239, 318, 331, 370, 407, 409 § ya bagr ı; yayın orta yeri· I, 360,
7118 yaba yaş ve ıslak olan herhangi bir ;ey· III, 24
7119 yabaku yün ve yapağı yoluntusu· III, 36
7120 yabaku bolmak baştaki saç keçelenmek· III,36
7121 yabakulak baykuş· III, 56 bkz> ügí, ühi
7122 yabı eğerin üstüne ve altına konan keçe, eğer yastığı· III, 24
7123 yabıtak çıplak, egersiz· III, 48, 177 bkz> yap ıtak
7124 yaçanmak utanmak, ocunmak, sıkılmak· III, 83
7125 yadag yayan, yaya· III, 28 bkz> yadag
7126 yadıñ yere yayılmış olan az şey· III, 372
7127 yadag yaya, yayan· I, 381 bkz> yadag
7128 yadaglık yayalık, yaya yürüyüş· III, 51
7129 yadıglıg yayılı, yayılmış· III, 49, 50
7130 yadılmak yayılmak, dağılmak, ayrılmak·I, 442;III, 77, 148, 159, 192 bkz> yay ılmak
7131 yadım döşek, yaygı, sergi. I, 15, 119; III, 19
7132 yadınmak yayılmak. III, 83
7133 yadışmak yaymakta yardım ve yarı; etmek· III, 70
7134 yadlışmak dağılışmak, yayılı;mak· III, 104, 105
7135 yadmak döşemek, yaymak, sermek· I, 15, 45; II, 313, 314; III, 434 bkz> yatmak
7136 yadsamak yaymak ve dağıtmak istemek· III, 305
7137 yadturmak yaydırmak, III, 93 bkz> yaturmak
7138 yadturmak bir şeyi bohça veya benzeri içinde saklatmak· III, 94 bkz> yatturmak, yittürmek
7139 yafa kolgan dikeni· III, 24 bkz> yava, yava
7140 yafa sıcak, kuytu (yer)· III, 24, 27 bkz> yava,yava
7141 yafaş yavaş, yumuşak huylu· III, 12 bkz> yavaş
7142 yafgu halktan olup hakandan iki derece a şağı bulunan kişiye verilen ungun· III, 32
7143 yafışgu kızılcık veya "güren" denen dağ yemi;l· III, 48 bkz> yumuşga
7144 yafuz her şeyin kötüsü, fenası· III, 10 bkz> yavuz
7145 yag yağ, iç yagı·I,182, 208, 227, 326;II, 9, 89. 123, 149, 154. 188, 189. 190, 197, 198, 205. 210, 229, 231, 240, 245. 293, 305, 354; III, 63, 77, 119, 157,182. 223, 252, 307, 319, 392, 425, 426, 435 § kara yag
7146 yagak ceviz.I, 90, 267, 417;III, 8, 29
7147 yagaklıg cevizli·III, 50
7148 yagaklık cevizlik, ceviz biten yer·III, 51
7149 yagan fil· III, 29 bkz> yañan, § Yagan Tégin
7150 yaganlık filli olan, filci· III, 50
7151 yagı düşmün I, 41, 88. 168, 205, 206, 215, 234, 251, 273, 305. 336. 397, 441, 456, 496, 516, 517, 520, 522;II, 6, 10, 29, 74. 83, 116, 165, 204, 227, 228, 329; III, 24, 44, 134, 237, 271, 272. 301. 322, 328, 339, 395, 400, 420
7152 yagıkmak düşmanlaşmak· III, 76
7153 yagılamak düşmanlık etmek, düşmanla savaşmak, çarpişmak· III, 325, 328 bkz'
7154 yagılmak yağdırılmak.III, 79
7155 yag(ı)r at, katır ve eçek gibi hayvanların sır-tında semer, eger ve yük vurmasından meydana gelen yara, yagır·I, 58, 370;III, 9
7156 yagırlamak yağırı sağaltmak, iyi etmek·III, 342
7157 yagırlanmak yağırlanmak, yağırı çoğalmak, yağırdan kaşınmak·III, 113, 114
7158 yagırlıg yağırlı, sırtı yaralı·II, 9;III, 9, 49
7159 yagış putlara kesilen kurban·III, 10
7160 yagıtgan her zaıpan yağdıran·III, 53
7161 yagıtgan her zaman dü;manlık eden·III, 53
7162 yagıtmak yağdırmak·II, 316
7163 yagıtmak düşmanlık etmek, III, 53 bkz> yagılamak, yaguşmak
7164 yagız yağız, kızıl ile kara arası renk· III, 10
7165 yagku yağmurluk· III, 25, 227 bkz> yaku
7166 yaglamak yağlamak· III, 308, 319
7167 yaglanmak yağlanmak· III, 111
7168 yaglatmak yağlatmak· II, 355
7169 yaglıg yağlı· I, 70; II, 309; III, 121, 156, 306. 392
7170 yagmak yağmak,I, 139, 376, 457, 494;II,122; III, 60, 61
7171 Yagmalanmak Yağma kılığına girmek, onların huyu ile huylanmak· III, 203
7172 yagmur yağmur. I, 16, 272, 354; Il, 28, 122,175, 316, 352; III, 38, 39, 53, 79, 93, 95, 380, 436 bkz> yamgur
7173 yagmurçıl yağmuru çok olan (yer)· III, 56
7174 yagrımak yağır olmak, I, 104 yagrınlamak yarnına, sırta, vurmak· III, 343 bkz> yarınlamak yagrıtmak
7175 yagru çevre, yakı^lık. III, 13 bkz> yakru
7176 yagsamak yağ istemek. III, 305, 306 bkz> yags ımak
7177 yagsımak yağ tadını almak, III, 305, 306 bkz> yagsamak
7178 yagturmak yağdırmak· III, 95
7179 yaguk yakın, 1113101.I, 433;III, 23, 29, 76, 255 § yak yaguk; (115101^1-.III, 29 § yaguk yér; yak ın yer·III, 29
7180 yagumak yaklaşmak·II, 148; III, 89 bkz> yaguşmak
7181 yaguşmak düşmanlık etmek· II, 90 bkz> yagılamak, yagıtmak
7182 yaguşmak birbirine yakla;mak· III, 73 bkz> yagumak
7183 yagutgan daima yaklaştıran· III, 52
7184 yagutmak yaklaştırn-ıak. II, 316
7185 yag ügüri susam· I, 54
7186 yah evet, peki anlamına bir kelime· III, 118 bkz> yeh
7187 yaxsınmak kollarını yenlerine sokmadan, belini iliklemeden, elbiseyi e ğinine (sırtına) almak, III, 109
7188 yahşı iyi; güzel, her şeyin güzeli I, 64; III, 32
7189 yak çanak ve kap bulaşığı· III, 4 bkz> yak yuk, yok, yok yak, yuk, yuk yak
7190 yaka yaka, elbise yakası·I, 189, 253; III, 24, 307
7191 yakıg (şişkinlik ve benzeri şeylere yakılan) yakı· I, 407;III, 13, 62, 74, 96
7192 yakılmak dokunulmak, yaklaşılmak· III, 81
7193 yakın yakın. III, 22, 23
7194 yakışmak yaklaşmak, dokunmak, yakına gelmek; yakı yakmakta yardım etmek I, 170, 383; II, 103; III, 74
7195 yakı yukı (er) alçak gönüllü ve yaltaklan ıcı (adam)· III, 25
7196 yakmak yaklaşmak, dokunmak; yakmak·I, 456;II, 69;III, 22, 62, 63
7197 yakrı yağ, iç yağı, yağlı· 11.105; III, 31, 32, 204; 306
7198 yakrıkan fındık büyüklüğünde kırmızı meyvesi olan bir bitki·III, 56
7199 yakrıkan buz yağı·III, 56
7200 yakrılanmak yağlanmak·III, 203, 204
7201 yakru çevre, yakınltk.III, 31 bkz> yagru
7202 yakturmak dokundurmak; (yakı) yaktırmak; (ateş) yaktırmak· ÌII, 96
7203 yaku yağmurluk. III, 25, 226 bkz> yagku
7204 yakurmak yaklaştirmak· III, 68
7205 yakurmak sık sık solumak, yüksek bir solumaya tutulmak, III, 68
7206 yak yuk kaptaki 611^. III, 143, 160 bkz> yak, yok, yok yak, yuk, yuk yok
7207 yal at yelesi·III, 13, 160 bkz> yal ıg, yıl
7208 yala töhmet, itham, birl hakkında kötü sanıda bulunma. III, 25, 82
7209 yalaçı insanı her şeyde çarçabuk suçlu gibi gören, itham eden, III, 36
7210 yalaçı (yuga) bir çeşit ince katmerli (ekmek, yufka)· III, 25, 35
7211 yalafar insanlar arasında elçi, hakanın gönderdiği elçi II, 288; III. 47
7212 yalalmak tõhmetlenmek, itham edilmek,III,82
7213 yalamak töhmetlennek·III, 89
7214 yalavaç elçi, peygamber·I, 66, 83, 97;III, 47, 266, 438 bkz> yalavaç
7215 yalavaç elçi, peygamber·I, 83;III, 47 bkz>yalavaç
7216 yalbı yassı, enli, derinliğl olmayan·III, 30
7217 yaldramak az ışımak, az parlamak·III, 437 bkz> yaldrımak
7218 yaldrımak az ışımak, az parlamak·III, 437 bkz> yaldramak
7219 yaldr(ı-u)k cilâlı, parlak, süslü·III, 432 bkz> yoldruk, yuldruk
7220 yalfatmak yalatmak·II, 354 bkz> yalgatmak
7221 yalgamak yalamak.I, 253;III, 306, 307 bkz> yalvamak
7222 yalgan yalan·III, 37
7223 yalgandurmak yalanlamak·III, 116
7224 yalganmak yalanmak· III, 109, 110
7225 yalgaşmak yalaşmak· III, 103
7226 yalgatmak yalatmak ve yutturmak. II, 354 bkz> yalfatmak
7227 yalgıl yelesi ak, ak yeleli· III, 228
7228 yalgu ahmak, beyinslz adam· III, 33
7229 yalıg at yelesi; ibik; eğer kaşı, II, 327; III, 13, 14 bkz> yal, y ıl
7230 yalıglanmak horoz ıbiklenmek; at yelelenmek· III, 114
7231 yalım sarp, dik, yalçın, III, 19, 20
7232 yalıman dağınık şekilde yapılan çapul·III, 38 bkz> yélimen
7233 yalın alev·III, 23
7234 yalınçga (aş) tadı, tuzu, yağı olmayan yemek, III, 433 bkz> yılınçga
7235 yalındak çıplak,III, 51
7236 yalınmak soyunmak III, 85
7237 yalıñ çıplak, kından çıkmış veya kınından çıkarılmış III, 373
7238 yalıñuk insan I, 44, 195, 230, 395;II, 303, 315, 335; III, 65, 141, 222, 262, 384, 385 bkz> yalñuk
7239 yalıñulamak iple, salıncakla, oynamak, III, 411 bkz> yalñu
7240 yalışmak töhmetlemek, itham etmek· III, 75 bkz> yılışmak
7241 yalkmak kanmak, bıkmak, yağlı yemekten bıkmak· III, 435, 447
7242 yalma kaftan, kalın kaftan, yağmurluk. III, 34
7243 yalmak yalınmak, alevlenmek; (yara) iltihaplanmak; güne ş yüzü yalıyarak çalıp karartmak- III, 63
7244 yalmak yanmak· III, 65 bkz> yandurmak, yanmak, yundurmak, yunmak
7245 yalñu cariyelerin oynadığı bir oyun, salıncak oyunu· III, 380 bkz> yalñulamak
7246 yalñuk insan kişi, insanlara verilen genel ad, âdem; Âdem atam ız·I, 44, 195, 230, 395; II, 303, 315, 335;III, 65, 141, 222, 262, 384, 385 bkz> yal ıñuk
7247 yalñuk cariye· III, 385
7248 yalñus yalnız, kimsesiz. I, 333; II, 133, 384
7249 yalpatmak (ot, saman ve yem) ıslatmak, II, 351, 352 bkz> yelpetmek, yélpetmek
7250 yalratmak parlatmak, yalabıtmak. II, 353 bkz> yalrıtmak, yolratmak, yolrıtmak
7251 yalrıtmak parlatmak, yalabıtmak· II, 353 bkz> yalratmak, yolratmak, yolr ıtmak
7252 yalt yalçın, sert· III, 7
7253 yaltga bir şeyle alay etme· III, 432 bkz> yoltga, yultga
7254 yaltga kılmak alay etmek, maskanaya almak, III, 432
7255 yalturmak ateşi alevlendirmek· III, 97
7256 yalu tayları bağlamak için kullanılan ip, örk, III, 26
7257 yalvamak yalamak, III, 307 bkz> yalgamak
7258 yalvanmak dilini çıkarmak, dili ağız içinde dolaştırmak. III, 110
7259 yalvarmak yalvarmak, dileğinin yapılmasını istemek I. 494, 498;III, 99, 100
7260 yalvı büyü, sihir. III, 33, 359 bkz> yelvi
7261 yalvıçı büyücü, sihirbaz· III, 33
7262 yalvırmak yelpimek, III, 100 bkz> yélvirmek
7263 yam çör çöp, pislik, çapak, göze ve ba;ka yere kaçan çör çöp· III, 5, 160
7264 yamag yama· II, 21; III, 28
7265 yamaglıg yamalı, yaması olan· III, 49
7266 yamaglık yamalık, yama olmak üzere hazılanmış .III, 51
7267 yamagu yamanması gerekli· III, 36
7268 yamalmak yamanmak. III, 82
7269 yamamak yanıannak·III, 91
7270 yaman kötü, her şeyin kötüsü·III, 30 § yamanig; yaman hastallk, miskinlik hastal ığı·III, 30
7271 yamanmak kendi kendine yamamak·III, 85
7272 yamaşmak yamamakta yardım ve yarış etmek, III, 75
7273 yamaşmak tembelliğinden yere yapı;ıp kalmak, buyurulan işi yapmaktan çekinmek· III, 189 bkz> mayışmak
7274 yamata yağlı tavuk veya yağlı et kızartılacağı zaman yağın dışarı sızmaması içln içine sarılan kadayıf hamuru gibi ince bir hamur· I, 445
7275 yamdu kasık· III, 31
7276 yamgur yağmur, III, 38 bkz> yagmur
7277 yamız kasığın iki tarafı, kalçanın ıç yandan uçları.III, 10
7278 yamlamak silmek, süpürmek· III, 84, 310
7279 yamlan bir çeşit sıçan, geme,III, 37
7280 yamlaşmak süpürmekte yardım etmek,III, 105
7281 yamlatmak sıipürtmek. II, 356
7282 yamlıg (·köz) içerisine çör çöp kaçmış olan (göz)· III, 42
7283 yamraşmak kuzular anaları ile karışmak. III, 102, 103
7284 yamu fiilin anlamında pekitme yapan bir edat, III, 236 bkz> yanu
7285 yamurgan her zaman damlayan, kanayan· I, 524 bkz> tamurgan
7286 yamurmak damlamak; kanamak. II, 85 bkz> tamurmak
7287 yamurmak tomruk yapmak, kesrnek, III, 69 bkz> tomurmak, yemürmek
7288 yan yan· II, 19
7289 yan uca kemiği, uca kemlğinin başı· III, 160
7290 yana gene, yine, tekrar, ikinci defa olarak; geri dönme bildiren edat·I, 60, 119, 144, 441, 472, 508;II, 285;III, 6, 26, 170
7291 yançık torba, kese,II, 250 bkz> yançuk
7292 yançılmak incinmek, ezilmek·I, 188;II, 287; III,107
7293 yançuk torba, kese (para-tütün). II, 6; III, 45 bkz> yanç ık
7294 yandak çeker havadan çiğ gibi yagan kudret helvası· III, 44
7295 yandak tiken geven dikeni· III, 44
7296 yandık soysuz, III, 44
7297 yandru tekrar, III, 406
7298 yandrumak döndürmek; kusmak; korkutmak· III, 98, 99 bkz> yalmak, yanmak, yundurmak, yunmak
7299 yanıg kusma; korkutma, tehdit· III, 14
7300 yanlık çoban çantası· III, 45
7301 yanmak dönmek, döndürmek; korkutmak,tehdit etmek; kusmak; yanrnak· III, 14, 64, 65, 98 bkz> yalmak, yandurmak, yundurmak, yunmak
7302 yanu fiilin sonuna gelip anlamında pekitme yapan bir edat· III, 236 bkz> yamu
7303 yanulmak ele sürtülerek bilenmek· III, 82
7304 yanumak bilemek, el üzerlnde kılağılamak· III, 91
7305 yanut karşılık, bedel, ıvaz, cevap· III, 8, 28
7306 yanutmak biIetmek, bilemeği veya el üzerlnde kılağılamayı emretmek, II, 317 bkz>yıtıtmak
7307 yañ bir şeyin merkezi; kalıbı. III, 361
7308 yaña herhangi bir ırmağın, bir yanı, geçesi.III, 369
7309 yañak yan, taraf· I, 241, 434
7310 yañak ağzın iki yanında dişlerin oturduğu kemik; kapı söğesi; her şeyin yanı, III, 376
7311 yañalduruk kukuleta, başlık, kepenek arkasına dikilen blr keçe parças ı, III, 389
7312 yañan alaca karga, yalnız başı ak olan karga·III, 240, 376
7313 yañan fiL II, 210; III, 295, 376 bkz> yagan,
7314 yañı yeni· I, 376; III, 369 bkz> yengi
7315 yañıla yeniden, tekrar, ikinci defa· III, 381
7316 yañılamak yenilemek. III, 407
7317 yañılgan her zaman yanılan, unutan· III, 388
7318 yañılmak yanılmak· III, 59, 380
7319 yañku sesin geri gelmesi, yankı, aksi savt, aksi seda· III, 379, 380
7320 yañkulamak ses vermek, yankılamak, ses gelmek, III, 410, 411
7321 yañkurmak ses duymuş gibi sağına soluna bakmak, III, 400
7322 yañluk işte, sözde ve benzeri şeylerde ve yerlerde yapılan yanlışlık· III, 385
7323 yañrak dağ kıvrımı ve büküntüsü·III, 384
7324 yañramak saklanması gerekenl açığa vurmak, söylemek·III, 404 bkz> yañzatmak
7325 yañşak yanşak, geveze·I, 467;III, 384
7326 yañşatmak bir klmsenin ba;ını çok sözle, yanşaklıkla ağrıtmak·II, 359
7327 yañzatmak saklanması gerekeni söyletmek, ikrar ettirmek·II, 359 bkz> yañramak
7328 yap değirmi olan herhangi bir şey·III, 3 § yap yarmak; değirmi para, sağ para,III, 3
7329 yap yapağı·III, 3 § yung yap; yün yapağı·III, 3
7330 yap hile, al·III, 142, 159 bkz> al, yup
7331 yapçan yavşan otu· III, 37 bkz> yavçan
7332 yapçınmak yapıştırılmak· III, 108 bkz> yapçunmak, yapçurmak, yap şunmak, yapşurmak, yavçunmak, yavçurmak
7333 yapçunmak yapı;tırılmak,III, 108 bkz> yapçınmak, yapçurmak, yapşunmak, yapşurmak, yavçunmak, yavçurmak
7334 yapçurmak yapıştırmak·III, 97, 98 bkz>yapçınmak, yapçunmak, yapşunmak, yapşurmak, yavçunmak, yavçurmak
7335 yapgak kuş avlanan blr çeşit tuzak·III, 42
7336 yapguç eşek ve benzeri hayvanları sürmekte kullanılan değnek,III, 39
7337 yapgut yün veya kıl d!dintilerl doldurulmuş minder ve benzerl şeyler·III, 38
7338 yapıglık kapalı, kapanmı;·III, 49
7339 yapınmak örtünmek, kendl başına kapamak·III, 82, 83
7340 yapışmak yapişmak· IH, 70 bkz> yapuşmak
7341 yapıtak çıplak, eğersiz·III, 177 bkz> yabıtak
7342 yapmak örtmek, kapamak; kurmak, yapmak, I, 348, 374; III, 33, 57
7343 yapratmak at, blr ;eyden korktuğu veya bir çeye tekme atacağı zaman kulağını dikmek·II, 352
7344 yaprı düz ve enli (yer); sarkık (kulak), III, 31
7345 yaprulmak yapışmak; yıpranmak· III, 107
7346 yapruşmak yer düzlennekte yardım etmek, III, 101
7347 yapsamak (örtmek, kapamak, yapmak) istemek· I, 463; II, 172; III, 304
7348 yapşunmak yapı;tirılmak· III, 109 bkz> yapçınmak, yapçunmak, yapçurmak, yapşurmak, yavçunmak, yavçurmak
7349 yapşurmak yapıştırmak· III, 99 bkz> yapçınmak, yapçunmak, yapçurmak, yapşunmak, yavçunmak, yavçurmak
7350 yaptaç yağmur ve karda çobanların giydiği küçük bir kepenek, kebe· III, 38 yapturmak kapatmak; yaptırmak· III, 93 yapulmak kapanmak, örtulmek· III, 76
7351 yapurgak yaprak (agaç, bjtki, kltap)·III, 51
7352 yapurgan daima gizleyen, saklayan·III, 53 yapurmak parlatmak, süpürtmek; gizlemek·III, 67 yapurtmak
7353 yapuşgak dikenli bir ot, pitrak; her söylenen i şe karışan kimse· 1)1, 51 bkz> koru
7354 yapuşgan daima yapışan, yapışkan·III, 53
7355 yapuşmak yapışmak·III, 53 bkz> yapışmak
7356 yap yup hile, al ("yup" kelimesi yaln ız kullanılmaz, her zaman "yap" ile birlikte gelir)·III, 142, 159, 328
7357 yap yup kılmak hile kılmak, al etmek·III, 159 bkz> yubılamak, yuplamak
7358 yar yar, suların açtığı uçurum· I, 375; III, 34, 142, 152, 355
7359 yar salya·II, 81; III, 3
7360 yarag yarık, gedik·III, 294
7361 yarag fırsat, imkân, tav·I, 300;II, 90, 234; III, 13,28, 355
7362 yaraglıg mümkün .III, 49
7363 yaraglıg zırhlı, cebeli·III, 49
7364 yaramak yaramak, uygun gelmek, yaraşmak· III, 38, 87 § yol yarasın
7365 yaramak yarmak·II, 356
7366 yaramak karşı koymak, uzaklaşmak·III, 422 bkz> yıramak
7367 yaramsınmak dalkavukluk etmek,II, 263
7368 yaranmak yaranmak, yaltaklık etmek; koşakta koşturularak alıştırılmak,I, 394;III, 20, 83
7369 yaraşmak uyuşmak, anlaşmak, yaraşmak·II, 105;III, 11. 71, 72
7370 yaratgan yaratan· III, 52
7371 yaratmak yaratmak, oranlamak, oranlayıp yapmak, kendinden uydurmak· I, 330; II, 315
7372 yarıgsamak yarlıganmak istemek· III, 333
7373 yarık oylukların çenetlere bitiştiği yer, oyluk kemikleri başı· III, 15
7374 yarık zırh, zırh ve kalkana verilen genel ad, III, 15,158, 217 § say yar ık; demirgögüslük. III, 15,158
7375 yarıklanmak zırhlanmak· III, 114, 115
7376 yarıklaşmak zırh õndül koyarak bahse girmek, II, 258
7377 yarılmak yarılmak, yirilmek, açılmak·I, 119; III, 15, 77, 78
7378 yarım yarım, bir şeyin yarısı, herhangi bir şeyin ikiye ayrılmış olan parçalardan her birisi III, 19
7379 yarımlamak yarılamak· III, 343
7380 yarımlanmak yarımlanmak. III, 115
7381 yarın yarın· II, 250
7382 yarın kürek kemigi, çigin kemlğl· III, 21
7383 yarındak kayı;, sırım, Türk sırımı· II, 23, 108, 175, 262; III, 51
7384 yarınlamak yarnına, sırta vurmak·III, 343 bkz> yagrınlamak
7385 yarınmak kendi kendine yarmak, yarınmak· III, 83, 84
7386 yarısa yarasa·III, 433 bkz> aya yersgil
7387 yarış yarı;, at yarişi·II, 191; III, 10
7388 yarış iki adam arasında mal üleşme·III, 10
7389 yarışmak yarışmak, yariş etmek, at yarişi yapmak; yarı yarıya üleşmek I, 367, 474; II, 226;III, 10, 72
7390 yarlamak tükürmek III, 308 bkz> yarsıtmak, yarsudmak
7391 yarlıg emir, hakanın mektubu, fermanı, buyruğu·I, 87;III, 42
7392 yarlıg fakir, yoksul, acınan, yarlıganmış.I, 93;III, 42
7393 yarma uzunlamasına yarılan herhangi bir ;ey· III, 34
7394 yarmak yarmak, bir şeyl keserek zorla yarmak, parçalamak; yere s ınır çizmek,I, 399, 437;III, 33, 57. 58
7395 yarmak para·I, 20. 22. 35, 75, 130, 131, 142,143, 168, 175, 180, 214, 219, 223, 242, 281, 297, 298, 303, 321, 322, 334. 341. 377. 397,398, 402;II, 22, 39, 41, 44, 51, 62, 66, 67, 78, 92. 122, 127, 131, 103, 229, 237. 249, 250, 260;III, 3. 43. 67. 80, 84. 94, 121
7396 yarmakan armağan·I, 140 bkz> amuç, armagan
7397 yarmaklanmak para sahibi olmak· II, 279;III, 116
7398 yarmanmak tırmanmak.III, 111
7399 yarmaş iri ögüdülmüş bulgur ve buna benzer şeyler·III, 40 § yarmaş un; ince un,III, 40
7400 yarma (yuga) blr çeşit katmer·III, 34
7401 yarp sağlam·III, 6
7402 yarp insan sevinince yüzüne gelen parlakl ık, yalabıklık·III, 6
7403 yarpadmak iyileşmek, ayağa kalkmak, serpilip büyümek·II, 351 bkz> yarpatmak
7404 yarpatmak iyileşmek, ayağa kalkmak; serpilip büyümek,II, 351 bkz> yarpadmak
7405 yarpuz güzel kokulu b!r ot, kır nanesl, Majoran,III, 39
7406 yarpuz yılan yiyen bir hayvan, firavun s ıçanı,ichneumon·III, 39, 40
7407 yarsgag dagda ve başka yerde ayağın kayabilecegl yer·III, 433
7408 yarsıkmak birbirinden ayrı dü;mek,III, 105. 106
7409 yarsımak murdar bulmak ve iğrenmek, III,305
7410 yarsınçıg murdar, pis iğrenç· III, 56
7411 yarsıtmak tiksindirmek II, 353 bkz> yorlamak, yars ğumak
7412 yarsudmak tiksindiği şey yüzünden tükürmek· II, 353 bkz> yarlamak, yars ıtmak
7413 yarşı bir şeyi yarıya bõlen kimse; bir ;eyin yar ısı, yarı yarıya ortak·III, 32
7414 yarşım bir yarışlık yer·III, 47
7415 yart su içilen bardak,I, 341 bkz> bart
7416 yartım ayrılmiş· III, 46
7417 yartmak para· III, 432 bkz> yarmak
7418 yartu yonga, talaş, III, 30
7419 yartu üzerine bir şey yazılan levha, tahta· III, 30
7420 yarturmak yardırmak· III, 94, 95
7421 yart yurt tutmak ansızın her yandan yakalanmak· I, 341 bkz> bart burt tutmak
7422 yaruk yerde, duvarda, dağda, sırçada ve benzer şeylerde yarık· III, 15
7423 yaruk ışık, aydınlık, parlak·I, 46, 96;III, 15, 194 § yapyaruk; çok ayd ınlık. III, 15
7424 yarukluk nur, ışık, aydınlık; rahatlık· II, 316; III, 51. 194
7425 yaruk yélim balık tutkalı· III, 20 bkz> yaru yélim
7426 yaruk yulduzı tan yıldızı· I, 96
7427 yarumak ışımak· I, 96; III, 86, 87, 89
7428 yarumak yaşumak keyiflenmek. sevinmek· III, 89
7429 yarutgan her zaman aydınlatan· III, 52
7430 yarutmak aydınlatmak· III, 52
7431 yaru yélim balık tutkalı· III, 24 bkz> yaruk yélim
7432 yas zarar, 2iyan· III, 159
7433 yas ölüm, helâk· III, 159
7434 yasgaç yastıgaç, hamur tahtası· III, 38 bkz> yası yıgaç
7435 yasgaşmak tokatlaşmak ve bunda yardım ve yarış etmek· II, 220 bkz> tasgamak, tasga şmak
7436 yası yassı, enli· III, 24 bkz> yasul
7437 yasıç yassı ve uzun temren, III, 8
7438 yasıglıg gedeleçli· III, 50
7439 yasık gedeleç· III, 16 bkz> kurman
7440 yasılamak yassılamak, yaymak; sözü açık,geniş ve kinayesiz söylemek· III, 328
7441 yasılmak dağılmak; terk olunmak, bırakılmak· III, 78, 79
7442 yasıman su boşaltilırken boğazı "gır gır" eden testi, III, 38
7443 yası yıgaç yastıgaç, hamur tahtası· III, 38 bkz> yasgaş
7444 yasmak dağıtıp yaymak, çõzmek· III, 59, 60
7445 yastalmak dayanmış olmak; amacın bir yanına ilmek· III, 107
7446 yastamak yastık dayamak, yaslanmak; söz dokundurmak· III, 302, 303, 320
7447 yastuk yastık, III, 43, 107, 302, 320
7448 yasul yassı, yayvan, yassı ve engln olan her yer· III, 18, 19 bkz> yas ı
7449 yaş yaş, taze nesne, zerzevat, sebze, ye şillik; yaş (gözden gelen); yaş (insanın yaşadığı).I, 316; II, 109, 172. 228, 232; III, 4, 47, 83, 84,159,433 §ya şot
7450 yaşagu yaşamağa haklı· III, 36
7451 yaşamak yaşamak· III, 89
7452 yaşañurmak (göz) yaşarmak, yaşlı olmak·III, 407
7453 yaşarmak yeşermek· II, 79; III, 18, 68
7454 yaşartmak ye;ertmek· III, 436
7455 yaşıkmak (göz) yaçlanmak, kamaşmak·III, 76
7456 yaşıl yeşil. I, 41, 330, 394, 395; III, 19. 20,143, 162 § yapya şıl
7457 yaşıl yuşul yeşil meşil· III, 19
7458 yaşın şimşek,I, 236;II, 356;III, 22, 310, 319
7459 yaşınlıg şimşekli· III, 50
7460 yaşlamak yaş ot yemek· III, 308
7461 yaşlıg yaşlı, genç olmayan· III, 42
7462 yaşlıg yaşlı, yaşı olan (gõz)· III, 42
7463 yaşmak gizlemek, saklamak· I, 425; III, 60, 208
7464 yaşnamak şimşek çakmak, parlamak· I, 236; III, 310, 319
7465 yaşnatmak şimçek çaktırmak, parlatmak·II, 356
7466 yaşru gizli·III, 31
7467 yaşruşmak gizlemekte birlefmek· III, 101
7468 yaşsamak gizlemek istemek·III, 305
7469 yaşuk demir başlık, tulga·I, 67 bkz> aşuk,yışıklıg
7470 yaşumak keylflenmek, sevinmek,III, 89
7471 yaşurgan her zaman gizleyen·III, 53
7472 yaşurmak örtmek, örtülmek, gizIemek.II,79;III, 68
7473 yaşut gizli·II, 228;III, 8 bkz> beküt
7474 yat yabancı-I,433;III, 43, 148, 159 bkz> baz
7475 yat taşlarla yagmur ve rüzgâr için yapılan kamlık, yadataşı ile yapılan bir türlü kamlık, kâhinlik. III, 3, 159
7476 yat baz yabancı· III, 148, 159
7477 yatçı ;aman· III, 307
7478 yatgak hakanın ve ülkenin koruyucusu, muhaf ızı· III, 42
7479 yatgaşmak yatışmak, birlikte yatmak. III, 103
7480 yatgaşuk bir yerde başkası ile yatan· III, 55
7481 yatgaşuk ogrı yatsı, yatma 2amanı. III, 55
7482 yatgurmak yatırmak, uyutmak· III, 99
7483 yatıg uyku; yatılacak yer· III, 12 bkz> yatık
7484 yatık uyku; yatacak yer· III, 15 bkz> yat ıg
7485 yatıkmak yabancılaşmak, yadlaşmak·III, 76
7486 yatlamak yada taşı ile afsun yapmak; yabancı saymak·III, 307, 308
7487 yatlatmak yada taşı ile okutmak·II, 355
7488 yatmak yatmak·I, 36, 233, 243, 386;II, 313; III, 42, 378
7489 yatmak yaymak, sermek, II, 313 bkz> yadmak
7490 yatsamak yatmak veyä uyumak istemek III,304
7491 yatturmak yaydırmak·III, 93, 94 bkz> yadturmak, yittürmek
7492 yatuk atılan, unutulan her şey; tembel; şehirlerden· çıkmayan bir kısım Oğuzlar·III,14
7493 yatuk iki cins iplikten (erişi yünden, argacı pamuktan) dokunan bir dokuma· III, 14
7494 yaturmak yaydırmak, III, 93 bkz> yadturmak
7495 yava kolgan dikeni; hint ayvas ı; suyu tutmaca renk veren bir bitki I, 84;III, 26 bkz> yafa, yava
7496 yava sıcak, kuytu (yer)·III, 27 bkz> yafa, yava
7497 yava kolgan dikeni; hint ayvas ı; suyu tutmaca renk veren bir bitki I, 84;III, 27 bkz> yafa, yava
7498 yava sıcak, kuytu (yer),III, 27 bkz> yafa, yava
7499 yavalmak yavaşlamak,I, 397
7500 yava ; yavaş, yumuşak huylu·III, 10, 11 bkz> yafa ş
7501 yavaşlanmak yavaşlanmak, dölekleşmek, yumuşak huylu olmak· III, 114
7502 yavçan yavşan 0111.III, 37 bkz> yapçan
7503 yavçunmak yapıştırılmak·III, 109 bkz> yapçınmak, yapçunmak, yapçurmak, yapşunmak, yapşurmak, yavçurmak
7504 yavçurmak yapıştımak. III, 98 bkz> yapçınmak, yapçunmak, yapçurmak, yapşunmak, yapşıırmak, yavçurmak
7505 yavgan yavan. III, 37
7506 yavganlanmak yavan bulmak· III, 116, 117
7507 yavlak kötü, fena, değersiz, yavuz, dü;kün, her şeyin kötüsü· I, 177, 432, 516, 519;II, 74, 204;III, 43, 44, 133 § yavlak kişi
7508 yavramak digrek, sert, kati olmak, III, 278 bkz> t ıgdamak, tıgramak
7509 yavrımak hali kötüleşmek, yoksulluk veya hastal ık yüzünden arıklamak· III, 304
7510 yavrıtmak kõtületmek, zayıflatmak, arıklatmak, I, 139; II, 352, 353
7511 yavsamak gönül almak istemek, III, 306 bkz> yüvsemek
7512 yavug sel suyunun yüksekten yuvarlad ığı kaya parçası· III, 13
7513 yavuz kötü, fena·I, 84, 85, 103, 227, 248. 439, 483 bkz> yafuz
7514 yavuzlamak kötü bulmak·III, 342
7515 yavuzlanmak kötü bulmak·III, 114
7516 yay ilkbahar, yaz, I, 13. 82, 96, 170, 463; II, 97; III, 160, 161, 188
7517 yaya insanın kuyruk sokumu bölgesl, kıçı (yalnız insanlarda)· III, 26, 170
7518 yaygaru yaza doğru, III, 278
7519 yayguk kısrağın meme uçları, III, 27 bkz> yazguk
7520 yayıg huyu dönek· III, 23 bkz> yayık
7521 yayık huyu dönek· III, 23 bkz> yayıg
7522 yayıkmak yaz olmak, baharla;mak· III, 191
7523 yayılgan yayılan, durmayan· III, 55 § yayılgan kişi; bir kararda durmayan, bir işte sebat etmeyen kimse· III, 55
7524 yayılmak ırgalanmak, yayılmak, salınmak· I, 412; III, 108, 191,192bkz>yad ılmak,yazılmak
7525 yayınmak kendi kendıne yaymak· III, 86
7526 yaykalmak çalkanrnak; her ;eye gönlü meyil göstermek· III, 108
7527 yaylag yayla, yaylak, yazlanan yer, I, 13, 214; II, 355; III, 47, 265
7528 yaylamak yaylamak· III, 311
7529 yaylatmak yaylatmak. II, 357
7530 yaymak çalkamak, kımıldatmak, sallamak, meyletmek, meylettirmek III, 245, 246, 247
7531 yaysamak haset etmek, çekememek,I, 155
7532 yayturmak çırptırmak, kımıldatmak.III, 100
7533 yaz ilk yaz, yaz· II, 172, 285; III, 159, 285
7534 yazak otlak,III, 16
7535 yazamak yazlamak, yazı geçirmek· III, 88
7536 yazguk kısrağın meme uçlan· III, 28 bkz> yayguk
7537 yazı kır, ova, yazı, boş ve açık yer, boşluk,açıklık, alan·I, 94, 135, 329, 447; III,II, 24,255 yaz ıkçı yazıcı, hısımlar arasında mektup getirip götüren elçi· III, 55
7538 yazıglıg çözülmüş, bağından çözülmüş· III,49, 50 bkz> yazuk
7539 yazıkmak yaz olmak III, 76 bkz> yayıkmak
7540 yazılmak açılmak, yayılmak; yalabımak, güzelleşmek; çözülmek·I, 195, 233, 409; II, 285; III, 6, 78,112 bkz> yadılmak, yayılmak
7541 yazınmak kendi kendine çõzmek, çözünmek, çözülmek III. 84, 112
7542 yazışmak (çözmekte ve yaydan kirlşi çıkarmakta) yardım ve yarış etmek, III, 73
7543 yazlatmak yazlatmak, yazı geçirtmek, yaylatmak·II, 355
7544 yazlınmak çôzülmek·III, 110, 112, 228
7545 yazlışmak çözülmek III, 105
7546 yazmak şaşmak, yanılmak; çözmek; yazmak· I, 92; II, 20; IIl, 59, 111
7547 yazmas şaşmayan, yanılmayan· III, 59, 379
7548 yazok et pastırma· III, 16,
7549 yazsamak çözmek istemek, III, 305
7550 yazturmak çõzdürmek; yanıltmak· III, 95
7551 yazuk boşanmış, bağından çözülmü;· III, 16bkz> yazıglıg
7552 yazuk günah, suç· I, 16, 203, 220, 521; II, 75,135, 143, 169, 222, 261; III, 16
7553 yazuklamak suçu yüzünden yakalamak·III, 342, 343
7554 yazuklug günahlı,III, 50
7555 yazuksuz günahsız·I, 400;III, 16
7556 yebeñ kumlu, batak· III, 372
7557 yeh evet· III, 26, 118 bkz> yah
7558 yeh mü "tamam mı" anlamına bir kelime·III,26 bkz> ye mü?
7559 yek şeytan·I, 267;II, 236, 338;III, 156, 160
7560 yel cin; cin çarpması· III, 144, 163
7561 yelim tutkal, kendisiyle tüy ve tüye benzer şeyler yapıştırılan tutkal· III, 20, 70, 99, 108bkz> yélim,
7562 yilim yelimlenmek tutkallanmak· III, 115 bkz> yélimlenmek
7563 yelkin yelici, koşucu; misafir, yolcu, konuk·I· 31; III, 33, 37, 288, 309 bkz> elkin, yélkin
7564 yelnemek memesi dolup sarkmak· III, 310, 319 bkz> yélnemek
7565 yelpetmek (ot, saman ve yem) ıslatmak, II, 351, 352 bkz> yalpatmak, yélpetmek
7566 yelpetmek yelpazeletmek· II, 352 bkz> yélpetmek
7567 yelpirmek rüzgâr esmek, cin tutmuş gibi sağa sola sallanmak; nemlenmek, yeri ıslatmak·III, 93
7568 yelvi büyü, sihir, III, 33, 359 bkz> yalv ı
7569 yelvlçi büyücü, sihirbaz III, 33
7570 yem baharat· Itl, 5 ("yem" kellmesl yaln ız kullanılmaz, "ot" ile birlikte gelir)·
7571 yeme hep, bütün, tamamiyle; yine, dahi, I, 47,106,144, 459; II, 75,118; III, 41, 278. 366. 435 yemeçük buğday taşınan küçük çuval· III,48
7572 yemek yemek, yeylp telef etmek,I, 55, 66, 79, 88, 116, 318, 323, 342, 343, 504;II, 69,70. 311; III, 9, 16, 31, 67, 146, 159, 220, 222, 249
7573 yemet evet· I, 51;III, 8 bkz> emet, evet,evet
7574 yemiş meyve,I, 251, 263 bkz> yémiş
7575 yemrü ;mek ağaç sökmekte yardım etmek· III, 103
7576 ye mü "bu sôzü kabul ettin mi? söyledi ğimi yapmak için kafana koydun mu?" anlam ına bir kelime.III, 26 bkz> yehmü?
7577 yemürgen dalma söken, koparan,III, 54
7578 yemürmek kesmek·III, 54 bkz> tomurmak,
7579 yamurmak yençimek ısırmak, kötüleîmek·III, 303 bkz> tençmek, yençmek, yunç ımak
7580 yençmek ısırmak, yere vurup ayağıyle ezmek, dişle ısırarak parçaları birbirine katmak, kõtüleşmek·III, 303. 435 bkz> tençmek,yençimek, yunç ımak
7581 yenig yeğni, hafif·III, 92 bkz> yénik
7582 yenigü doğurmak üzere olan,III, 36
7583 yenimek doğurmak (yalnız kadın için),III,91, 92
7584 yenitmek doğurtrnak· II, 317
7585 yeñeç yengeç· III, 384
7586 yeñek heybe, bohça· III, 70 bkz> yetgek
7587 yeñge yenge, büyük kardeşin karısı· III, 380
7588 yeñi yenl· I, 376;III, 369 bkz> yangi
7589 yeñmek yenmek, alt etmek·III, 391
7590 yeñşürmek sıcağa soğuk karı;tirarak ılıştırmak, III, 400 bkz> yiñşürmek
7591 yerçü sın, mezar· III, 30
7592 yerde hemşeri. I, 407; III, 40
7593 yer kırtışı yeryüzü· I, 461
7594 yerküç tahtadan yapılmış kılıç gibi uzunca,enli bir ağaç parçasıdır, fırındaki ekmeği çevirmek için kullanılır·I, 452
7595 yermek yirmek, yaf bir şeyi demirle kesmeksizin uzunlamas ına yirmek, kolayca yarmak·III, 58 bkz> yırmak, yirmek
7596 yer sagrısı yeryüzü; yer yaygısı·I, 422
7597 yertürmek yirdirmek.III, 95
7598 yerük yirilmiş, uzunlamasına yirilmiş ve güzelligi gitmiş olan her şey, yirik, gedik· III, 18 bkz> yirük
7599 yeten ok atılan tahta yay; atımcı yayı, hallaç yayı·III, 21 bkz> yeteñ
7600 yeteñ yün atılıp kabartılan atımcı yayı· III, 372 bkz> yeten
7601 yetgek heybe, bohça· III, 70, 77, 344 bkz> yerigek
7602 yetigen yedi kardeşler adı verilen yıldız, III, 37, 40, 247 bkz> yetiken
7603 yetiken yedi kardeşler adı verilen yıldız, III, 247 bkz> yetigen
7604 yetilmek güdülmek, yedilmek. I, 106 bkz> yétilmek
7605 yet(i)şmek yetişmek, erişmek. III, 183 bkz·
7606 yetiz enli, enine geniş şey· III, 10
7607 yetizlik genişlik, bir şeyin eni· III, 52
7608 yetmek yetişmek, erişmek II, 314 bkz> çétmek, yétmek
7609 yetmek yetmek, yedeğinde götürmek· II, 314
7610 yetmiş kapanmış, iyileşmiş (yara)· I, 245 bkz>bütmiş
7611 yetrülmek eriştirilmek; ilhak edilmek.III,107 bkz> yétrülmek
7612 yetrüm bırakılmış, salınmış·III, 47
7613 yetrüm saç bırakılmış, salınmış saç·III, 47 bkz> yetüt saç
7614 yetrüşmek birbirine erişmekte yardım etmek III, 101 bkz> yétrüşmek
7615 yetti sayıda yedi· III, 27 bkz> yéti
7616 yetüt askere imdat .II, 287
7617 yetüt saç sonradan bırakılan saç,II, 287 bkz> yetrüm saç
7618 yevtilmek erişmek; olgı^nlaşmak.III, 81, 356 bkz> yıgılmak, yuvulmak
7619 yezek asker öncüsü, III, 88 bkz> yizek
7620 yezemek aramak üzere dolaşmak, III, 88, 89
7621 yezne büyük kız kardeşin kocası· III, 35
7622 yédişmek kenar dikmekte yardım etmek·III, 70, 71 bkz> yédilmek, yédmek, yidmek
7623 yédilmek dikilmek ve içine eşya konulmak· III, 77 bkz> yédişmek, yédmek, yidmek
7624 yédmek bohça veya heybeyi toparlamak, uçlar ını birleştirmek III, 434 bkz> yédişmek, yédilmek, yidmek
7625 yég yeğ, üst, üstün, daha lyl, lyl, hay ırlı·I, 59, 337, 384;III, 43, 133, 144, 160
7626 yél yel, rüzgâr, esinti· I, 95, 251. 319, 354;II, 4,154.192,229, 298; III, 93, 98, 108,144,161, 226, 247. 268, 360
7627 yéldirmek estirmek, ësmek·III, 98
7628 yélim tutkal, kendlsiyle tüy ve tüye benzer şeyler yapı;tırılan tutkal, ökse·III, 20, 70, 99, 108 bkz> yelim, yilim
7629 yélimen dağınık şeklide yapılan çapul·III, 38 bkz> yalıman
7630 yélimlemek yelek yapıştırmak; yolu araştırmak III, 343
7631 yélimlenmek tutkallanmak,III, 115 bkz> yelimlenmek
7632 yélin kısrak memesi, tırnaklı hayvan memesi·III, 23
7633 yéliñ yeli çok olan, III, 373
7634 yélkin yelic!, ko;ucu; müafir, 'yolcu, konuk·I, 31;III, 33, 37, 288, 309 bkz> elkin, yikin
7635 yélmek koşmak,III, 64
7636 yélmek (aş, yemek) yenmek, yenilmek·III, 64, 185
7637 yélnemek memesi dolup sarkmak· III, 310, 319 bkz> yelnemek
7638 yélpetmek (ot, saman ve yem) ıslatmak, II, 351, 352 bkz> yalpatmak, yelpetmek
7639 yélpetmek yelpazeletmek· II, 352 bkz> yelpetmek
7640 yélpik cin ve yel çarpması· III, 46
7641 yélpinmek yele, cine çarpılmak, yel çarpmak, cin çarpmak; yelpazelenmek· III, 108, 144
7642 yélpişmek nem çekmek, nem almak, taneler yaşlıktan yapışmak; yelpazelemekte yardım etmek· III, 100, 101
7643 yélvirmek yelpimek· III, 100 bkz> yalvırmak
7644 yém azık, yemek, taam· I, 468, 480; III, 144
7645 yémiş meyve·I, 251, 263;II, 12, 95, 146, 254; III, 12 bkz> yemi ş
7646 yémişlenmek yemi;lenmek, yemiş, meyve vermek, meyvelenmek.II, 269;III, 114, 197
7647 yémsinmek yenneksizin yer gibl göriınınek. III, 109
7648 yémşen Kıpçak ülkeslnde blten blr k ır yemişi· III, 37
7649 yénik yeğni, hafif·III, 18 bkz> yenig
7650 yén giyen, elbise; yenì.II, 109, 187, 233; III, 362
7651 yér yer, yeryüzü, toprak· I, 15, 16, 33, 75, 97,107, 119, 139, 146, 147, 150, 164, 219. 234, 247, 265, 268,287.288,292,296.301,309,313,325. 361, 364. 416. 422, 423, 429, 438, 439,461, 465, 466, 468. 469, 488. 489, 494, 495, 496, 498, 509, 510, 517. 523, 525;I
7652 yér kumaşın veya ağacın bir yüzü. III, 142
7653 yére yöre, çevre· III, 24 bkz> yöre, yüre
7654 yéretmek yerinmek, tembellik etmek· II, 315, 316
7655 yérgü hakir, yerilmiş.II, 29
7656 yérmek yermek, beğenmemek, iğrenmek,zemmetmek, hakir görmek·I, 149, 419;III, 185
7657 yérsinmek bir yeri yurt 001111110^III, 109
7658 yéti sayıda yedi· III, 227 bkz> yetti
7659 yétik işlerinde becerikII, güç işleri başaran·III, 18
7660 yétilmek erişilmek, yetişilmek III, 77
7661 yétilmek güdülmek, yedilmek·I, 106 bkz>yetilmek
7662 yét(i)şmek yetişmek, erişmek .III, 183 bkz> yet(i)şmek
7663 yétmek yetişmek, erişmek· I, 192, 421, 424; II, 274, 314; III, 406 bkz> çétmek, yetmek
7664 yétrülmek eriştirilmek; ihkak edilmek III, 107 bkz> yetrülmek
7665 yétrüşmek birbirine érişmekte yardım etmek III, 101 bkz> yetrüşmek
7666 yétsemek yetişeyazmak· III, 304
7667 yétsikmek erişilmek; ya;lanmak, kocalıp düşkünle;mek· I, 21; III, 106
7668 yéysemek yemek istemek· I, 20; III, 304
7669 yıdışmak bir şeyin parçaları birbiri içinde çürüşmek, yıpraşmak. III, 70
7670 yıd koku· III, 48 bkz> yid
7671 yıdıg kötü kokan her şey, III, 12
7672 yıdıglık kokmuşluk, yıpranmışlık· III, 51
7673 yıdıg ot üzerlik otu, III, 12 bkz> eldrük, ilrük, yüzerük
7674 yıdımak kötü, fena kokmak, bozulmak· III, 86, 260
7675 yıdlamak koklamak, III, 308
7676 yıdlanmak kokmak, bozulmak· III, 110
7677 yıdlaşmak koklaşmak· III, 104
7678 yıgaç ağaç, ağaç parçası; erkegin erkeklik aygıtı; fersah (eskl bir yer ölçüsü)· I, 14, 18, 152, 174, 198, 219, 244, 249, 251, 254, 260, 263, 271, 283, 290, 294, 297, 312, 319, 439, 485, 502, 503, 505, 511; 11.II, 20, 24, 29, 37, 69, 70, 80, 85, 91, 101, 122, 1
7679 yıgaçlanmak ağaçlanmak· III, 113
7680 yıgaçlık ağaçlık, ağaçlı olan yer, kereste bulunan yer, III, 51
7681 yıgdaçı yığan, toplayan; engel· olan, al ıkoyan· III, 106
7682 yıgılgan daima yığılan· III, 54
7683 yıgılmak toplanmak; çeklnmek, kaçınnìak· III, 79, 80
7684 yıgılmak erişmek, olgunlaşmak· III, 81 bkz>yevülmek, yuvulmak
7685 yıgım yığılmı;· III, 19 bkz> yıgın
7686 yıgın yığın, küme, yığılmış·I, 15; III, 19, 22 bkz> yıgım
7687 yıgınmak kendi kendine yığınmak· III, 84
7688 yıgışmak yığışmak, yığmakta yardım ve yarış etmek· III, 73
7689 yıglamak ağlamak I, 272, 504;II, 232;III, 258, 309, 321 bkz> ıglamak
7690 yıglaşmak ağlaşmak· III, 322 bkz> ıglaşmak
7691 yıglatmak ağlatmak· II, 355
7692 yıglışmak toplaşmak· III, 105
7693 yıgmak yığmak, toplamak; bir şeye engel olmak, alıkoymak. I, 15, 399, 504; III, 61
7694 yıgrılmak kötüleşmek, büzülmek, titremek I, 248;III, 107, 108
7695 yıgturmak yıgdırmak; bir şeyden alıkoydurmak· III, 95, 96
7696 yıkılgan daima yıkılan, yıkılgan· III, 54
7697 yıkılmak yıkılmak·I, 348;III, 81, 82
7698 yıkışmak yıkmakta yardım etmek· III, 74
7699 yıkmak yıkmak, yıkılmak· I, 85, 343, 384;III, 20, 63
7700 yıksamak yıkmak istennek· III, 306
7701 yıkturmak yıktırmak· III, 97
7702 yıl yıl, sene· I, 345, 346, 349, 447, 513; II, 118, 331; III, 5, 7, 69,76, 131, 162
7703 yıl at yelesi· III, 13 bkz> yal, yal ıg
7704 yılan yılan· I. 17, 228;II, 18; 20, 275, 279;III,29, 39, 367 § nek y ılan; ejderha·III, 155 § ok yılan; kendini insan ve başka şeyler üzerine atan bir yılan·I, 37;III, 29 § sogan yılan; tulum gibi iri bir yılan·I, 409
7705 yılan yılı Türkler'in on ikili yıllarından biri ,I, 346;III, 30
7706 yıldız ağacın kökü, damarı,III, 40
7707 yıldızlanmak köklenmek, bir yere yerleşmek, soylanmak·III, 116
7708 yıldızlıg köklü· III, 40 § tüplilg
7709 yıldızlıg asaletli, köklü, III, 40
7710 yılgın ılgın, ılgın ağacı, Tamariska· III, 37
7711 yılgınlanmak ılgın ağacına sahip olmak, III, 117
7712 yılıg ılık, sıcakla soğuk arası, I, 31, 64; III, 14, 51 bkz> ılıg
7713 yılımak ılımak· III, 91
7714 yılınçga (aş) tadı, tuzu, yağı olmayan yemek, III, 433 bkz> yalınçga
7715 yılırmak ılımak, az ışınmak·I, 179; II, 283
7716 yılışmak ılıçmak, ılıklaşmak· III, 74, 75
7717 yılışmak birbirini töhmetlemek, itham etmek· III, 75 bkz> yal ışmak
7718 yılıtmak sıtma tutmak, sıtınadan vücudu ısınmak; ılıtmak, II, 316, 317
7719 yılkı hayvan, yılkı, hayvan sürüsü, dört ayakl ı hayvanlara verilen genel ad· I, 21, 91, 241, 257, 285, 330, 332, 412, 461, 481, 482;II, 96; III, 34, 76, 90, 104, 131, 178, 292, 300
7720 yımırtga damarsız olan her türlü yeşillik; hıyar gibi gevşek olan her nesne· III, 433
7721 yın in· III, 6 bkz> in, yin
7722 yınçge ince· III, 380 bkz> yinçge
7723 yıp ip, tel kendisiyle at bağlanan uzun örk· I,158, 165, 178, 185, 213, 220, 236, 253, 302,414, 523, 524;II, 8, 9, 98, 120, 132, 180, 189,194, 207, 227, 236, 244, 330, 334, 354, 362; III, 3, 104, 255, 286, 388, 426, 428, 444
7724 yıpar misk I, 327;II, 4, 6, 122; III, 7, 28, 48, 96. 180, 308 bkz> yipar
7725 yıparlıg misk kokan, miski, anberi olan· III, 48, 50
7726 yıplamak ip üzerinde oynamak, cambazlık etmek, III, 308
7727 yıplamak iple kıl aldırmak· III, 307
7728 yıplaşmak iple birbirinden kıl yolu;mak· III, 104
7729 yıplatmak ipletmek, iple kıl yoldurmak· II, 355
7730 yır koşma, türkü, hava, ır, musikide ırlama, gazel· II, 14, 135;III, 3, 131, 143
7731 yıragu çalgıcı, şarkıcı, çağırıcı· III, 36
7732 yırak uzak, ırak· I, 97, 309, 456; III, 28, 29
7733 yıraklanmak uzak bulmak· III, 115
7734 yıraklık uzaklık, ıraklık· III, 51
7735 yıramak uzakla;mak, ırak olnnak·III, 88, 366, 422 bkz> yaramak
7736 yıratmak uzaklaştirmak·II, 315
7737 yırlamak şarkı, gazel söylemek, ırlamak III, 3, 308
7738 yırmak yirmek·III, 58 bkz> yermek, yirmek
7739 yırtılmak yırtılmak.I, 41; III, 106, 107
7740 yırtınmak yırtar görünmek.III, 108
7741 yırtışmak yırtmakta yardım etmek,III, 101
7742 yırtmak yırtmak·I, 323, 341; III, 435
7743 yiş sıkışma· III, 4 bkz> yuş
7744 yış iniş, yokuş· III, 4, 143 § art
7745 yış yokuş iniş· III, 4
7746 yış bolmak sıkı;mak· III, 4
7747 yışıg ip; kayıştan örülmüş bağ; boyundurukkayışı·I, 126, 158, 165, 183, 196, 209, 276,427;II, 123, 216, 349; III. 13
7748 yışıglıg ipli, ipi olan· III, 49
7749 yışıklıg tulgalı, tulga giymi;· III, 50 bkz> aşuk,yaşuk
7750 yıtıtmak biletmek· II, 317 bkz> yanutmak
7751 yi sık ve birbirine girmiş; elbisenin yivi, dikişi, dikiş, pabuç diki;l; dağ yivi; diş ve ağaçların birbirine girınesi.III, 25, 216, 229, 283 bkz> cigi, yigi
7752 yiçi terziII, 3;III, 216
7753 yid koku,III, 48 bkz> yıd
7754 yidmek bohça veya heybeyi toparlamak, uçlar ını birleştirmek III,443 bkz> yédişmek, yédilmek, yédmek
7755 yig iğ,I, 48, 85 bkz> ig, ik, yik
7756 yig gemin damağa gelen parçası·III, 144
7757 yig çiğ, pişmemiş. I, 338; III, 144 bkz> yik
7758 yigde iğde· I, 31; III, 31, 147 bkz> yikte
7759 yigi sık, birbirine girmiş, sıralanrnış, (dikişte)sağlam. III, 25, 216, 229 bkz> cigi, yi
7760 yigirme sayıda yirmi. III, 48 bkz> yigirmi
7761 yigirmi sayıda yirmi· III, 48 bkz> yigirme
7762 yigirminç sayıda yirminci. I, 132;III, 449
7763 yigit yiğit, genç, her şeyln genci·I, 25, 263, 400;II, 113; III, 8, 16, 917, 356, 386. 420
7764 yigitlik yiğitlik, gençlik,I, 143, 511; III, 51
7765 yigne ìgne,II, 3, 120, 150;III, 35
7766 yigrenmek tüyü ürperrnek, iğrenmek III, 109
7767 yigtürmek bir şeyle iyilik etmek, III, 96 bkz> yiktürmek, yüftürmek, yüvmek
7768 yigtürmek incitmek III, 97
7769 yik iğ·III, 144 bkz> ig, ik, yig
7770 yik çiğ, pişmemiş·I, 338 bkz> yig
7771 yiken hasır yapılan kovalak otu·III, 23
7772 yiklemek çiğnemek·III, 309, 310 bkz> egleşmek, iklemek, ikleşmek
7773 yikte iğde, I, 31 bkz> yigde
7774 yiktürmek bir şeyle iyilik etmek·III, 96 bkz>yigtürmek, yüftürmek, yüvmek
7775 yilik ilik·I, 72, 119 bkz> ilik
7776 yiliklig ilikli, iliği olan, III, 52
7777 yilim tutkal II, 20, 70, 99, 108 bkz> yelim,yélim
7778 yilmirmek ılımak, ılır gibi olmak·III, 100
7779 yimlemek gözle işaret etmek, III, 310 bkz>imlemek
7780 yin beden, vücut, insan bedeni· I, 179, 261, 275; II, 151; III,92, 145, 154, 278
7781 yin tüy, £101-1.I, 167, 217, 315; III, 109
7782 yin koyun pisliği, davar tersi, hayvan pisli ği· I, 49; III, 5 bkz> in § koy yini; koyun 101-51. III, 5
7783 yin in, hayvan ini·I, 49;III, 5 bkz> in, y ın
7784 yincü inci·I, 31 bkz> cinçü, yinçü, yünçü
7785 yinçge ince·III, 380 bkz> yınçge § yinçge turku; ince ipek kunìa ş·III, 380
7786 yinçge kız odalık kız·III, 380 bkz> yinçke kız
7787 yinçge kişi Tanrı'ya ibadet eden, tapan·III, 380
7788 yinçgelemek ince saymak, inceltilek III, 411
7789 yinçgelenmek alçak gönüllülük etmek; odal ık edinmek; Tanrı'ya karşı küçüklük göstermek, tapmak, ibadet etmek· III, 450
7790 yinçke kız yatağa alınacak, yetişkin cariye ve kız, kız oğlan kız· I, 326 bkz> yinçge kız
7791 yinçü inci; cariye· I, 31, 273, 387, 390. 396,419;II, 9, 31, 79, 100, 122, 127, 146, 154, 243, 288; III, 30, 229, 289 bkz> cincü, yincü, yünçü
7792 yindmek aramak, sormak· III, 66· bkz> yinmek
7793 yindürmek kayıbı arattırmak. III, 99
7794 yinedmek sağalmak; yeğnilmek· II, 317 bkz>yinetmek
7795 yinetmek sağalmak; yeğnilınek· II, 317 bkz>yinedmek
7796 yinmek arannak, sormak- III, 66 bkz> yindmèk
7797 yiñ sümük· II, 326; III, 362
7798 yiñ atmak sümkürmek· II, 326 bkz> yiñitmek
7799 yiñdegü sümüklü (çocuklara bununla sövülür)· III, 387
7800 yiñitmek sümkürmek II, 326 bkz> yiñ atmak
7801 yiñşürmek sıcağa soğuk karı;tırarak ıliştırmak, III, 400 bkz> yeñşürmek
7802 yipar misk·I, 327; 11; 4. 6, 122;III, 7, 28.48, 96, 180, 308 bkz> y ıpar
7803 yipin koyu kırmızı, kızıl·III, 21 bkz> bayın, yipkil, yipkin
7804 yipkil erguvan renginde olan· III, 46, 47 bkz> bay ın, yipin, yipkln,
7805 yipkin menekşe rengi, erguvan renginde olan, konur, koyu k ırmızı·I, 395;III, 37, 47 bkz> bayın, yipln, yipkil
7806 yirilgen daima çatlayan, yarılan, yirilen.III, 55
7807 yirişmek yirişmek, ylrilmek, ayrılmak; gülümsemek; kuvvetsizleşmek·III, 72, 73
7808 yirmek yirmek,III, 58 bkz> yermek, yırmak
7809 yirük yirilmiş, uzunlamasına ylrilmiş ve güzelliği gitmiş olan her ;ey, yirik, gedik·III,18 bkz> yerük
7810 yişilmek eli işe yatışmak, udumlaşmak· III 79 bkz> işilmek, yuşılmak, yuşulmak,yüşilmek, yüşülmek
7811 yişim soğukta dizlere giyilen nesne, bir çe şit çakşır·III, 19
7812 yişimlenmek yişim giynnek, tozluk giymek·III, 115
7813 yitik keskin, bilenmiş·I, 384;III, 18
7814 yitik yitik şey,kaybolan şey, II, 182 bkz> tiyül, yitük
7815 yİtiklemek kaybolanı aramak, III, 343
7816 yitim keten tohumıı· III, 24
7817 yitmek kaybolmak, yitmek. I, 467; II, 314
7818 yittilrmek kaybettirmek,' bìr şeyi bohça ve bohçaya benzer şeylerde saklatmak· III, 94 bkz> yağturmak, yatturmak ;
7819 yitük kaybolan şey, yıtik. II, 115, 182;III, 18, 181 bkz> yitík
7820 yitüklig bir şey yitiren, kaybeden,III, 18
7821 yitürmek kaybetmek, yitirmek. III, 67
7822 yiz sele otu, çiğ otu, sele sazı, Artemlsìa abrotonon (kamı;tan daha ince ve yumuşak olup göçebelerce çadır örtüsü yapılır)·III, 135, 143
7823 yizek askerin önde giden bölüğü, öncül· III, 18 bkz> yezek
7824 yodluşmak silinmek III, 105
7825 yoğmak silmek, bozmak, mahvetnnek· III, 434
7826 yoğsamak silmek Istemek· III, 305
7827 yodturmak sildirmek III, 94 bkz> yutturmak
7828 yodulmak silinmek, yok edilmek·III, 77
7829 yodunmak sllinmek·III, 83
7830 yoduşmak (leke, kitapta yanlı; vb.) silmek ve gidermek işinde yardım etmek,III, 70
7831 yog matem, yas, ölü gömülmesinden sonra üç veya yedi güne kadar verilen yemek.III, 143
7832 yog basan ölü gömüldükten sonra verilen yemek·I, 399
7833 yogdu devenin çenesi altındaki uzun tüyler III, 30 bkz> cugdu, yogru, yogruy, yugdu
7834 yoglamak ölü için yemek vermek.III, 309
7835 yogrı çanak,III, 31, 32
7836 yogru deve tüyünün uzunları .III, 31 bkz> cugdu, yogdu, yogruy, yugdu
7837 yogrulmak yogrulmak. I, 248; III, 107
7838 yogrum bir defada yoğrulacak kadar olan· III, 47
7839 yogruşmak yogruşmak, yoğrulmak, yoğurmakta yardım etmek·II, 122;III, 102
7840 yogruy deve tüyünün uzun olanları .III, 31 bkz> cugdu, yogdu, yogru, yugdu
7841 yogun yogun, şişkin, kalın·III, 29
7842 yogurguç şehriye ve benzeri şeylerin açılmasında kullanılan oklağı·I, 493
7843 yogurkan yorgan·I, 197, 210;II, 137, 141; III, 54, 110, 253
7844 yogurmak yogurmak·II, 102
7845 yogurt yogurt, I, 182, 208;II, 189, 295;III, 164, 190
7846 yogurtmak yogurtmak·III, 436
7847 yok çanak bulaşıgı,III, 4 bkz> yak, yak yuk, yok yak, yuk, yuk yak
7848 yok yok·I, 68, 70, 323, 360, 368, 420;II, 28; III, 3, 143, 147, 151, 154, 239
7849 yokadmak yok olmak,III, 384
7850 yokar yukarı·I, 142, 320 bkz> yokaru, yukaru
7851 yokaru yukarı· II, 4, 6, 35, 81, 198, 260;III, 285 bkz> yokar, yukaru
7852 yoklamak yükselmek, çıkmak·III, 212, 221
7853 yoklatmak yükseltmek, dağa çıkartmak·II, 355
7854 yok yak çanak bulaşıgı·III, 4 bkz> yak, yak yuk, yok, yuk, yuk yak
7855 yok yér yokuş yer·III, 4
7856 yol yol, sefer, ani yola çıkma·I, 53, 63, 66, 92,155, 173, 196, 204, 208. 247, 292, 332, 342, 458;II, 8, 29, 98, 176, 197, 212, 214, 232; III, 64, 87, 144, 187, 288, 292, 343, 387, 423, 450
7857 yolak çay· I, 222; III, 17 bkz> yul, yulak
7858 yolak çıgır, çılga, kırlardaki küçük yol; yol yol çizgili olan her ;ey· III, 17 § yolak barç ın; yol yol çizgileri bulunan ipek kumaş· III, 17
7859 yoldramak (maden ve cevher) parlamak· III, 437 bkz> yoldr ımak yoldrımak (maden ve cevher) parlamak· III, 437 bkz> yöldramak
7860 yoldruga kılıç gibi uzunca bir bitki, III, 433 bkz> yoldurga
7861 yoldruk cilâlı, parlak, süslü, III, 432 bkz> yaldruk, yuldruk
7862 yoldurga kılıç glbi uzunca blr bltki· III, 433 bkz> yoldruga
7863 yolgırmak yolda rastlamak· II, 193
7864 yolıç keçi kıllarrnın diplerinde bulunan yumuşak ince yün·III, 27 bkz> yovl ıç, yulıç
7865 yolıtmak yagma ettirmek·II, 316 bkz> yoluşmak, yolutmak, yulıtmak, yulumak,yuluşmak, yulutmak yolkaşmak
7866 yolkmak sıyırmak; çatlatmak; yolmak, bir şeyden herhangi bir şeyi çıkarmak, soymak; faydalanmak, elde etmek,III, 435, 436
7867 yolkunmak sıyrılmak,III, 110
7868 yolkuşmak birbirinden kâr veya fayda elde etmek,III, 103, 10
7869 yolmak yolmak, yolmak için kaynar suya b ırakmak; kurtarmak, bırakmak, salıvermek; istinsah etmek,II, 24;III, 63, 64
7870 yolratmak parlatmak·II, 353 bkz> yalratmak, yalr ıtmak, yolrıtmak
7871 yolrıtmak alevlernek, parlatmak·II, 353 bkz> yalratmak, yalr ıtmak, yolratmak
7872 yolsuz yolunu azıtan kimse·III, 40
7873 yoltga bir ;eyle alay etme·III, 432 bkz> yaltga, yultga
7874 yoltga kılmak alay etmek, maskaraya almak· III, 432
7875 yolturmak para verdirèrek köleyi azat ettirmek; yoldurmak.III, 97
7876 yolug fidye, feda, kurban·I, 210, 243, 399; III, 13, 333
7877 yoluglug fidyeli, fidyesi verilmiî olan· III, 49
7878 yolunmak yolunmak; azat edllmek, bırakılmak, bo;anmak·III, 85
7879 yoluşmak yağnıala{mak·III, 75 bkz> yolıtmak, yolutmak, yulıtmak, yulumak yuluşmak, yulutmak
7880 yolutmak yağma ettirrnek·II, 316 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yulıtmak, yulumak, yuluşmak, yulutmak
7881 yonak hayvanların sennerleri altına konan şey,çul çuval parçası III, 29
7882 yonındı yonuntu, talaş,III, 30
7883 yonınmak yonar göstermek,III, 86 bkz> yo-nunmak
7884 yonulmak yonulmak,III, 82
7885 yonumak yonmak I, 384
7886 yonunmak yonar göstermek·III, 86 bkz> yonınmak
7887 yonuş yontmakta yardım ve yarış etmek· III, 75
7888 yoñag beye birini geçme, gammazlık etme·III, 376
7889 yoñamak beye birini geçmek, gammazlık etmek, yanılmak, şikâyet etmek III, 397
7890 yoñatmak koğulamak,II, 326, 327
7891 yorçı usta kılavuz,III, 30
7892 yorıdaçı hısımlar, dünürler arasında gelip giden adam·II, 51
7893 yorıga yorga yürüyen (at için)· III, 174
7894 yorıgçı hısımlar, dunürler arasında gelip giden adam· II, 51
7895 yorıglı yürümeyi düşünen· I, 326
7896 yorıgu yürünecek yer ve zarnan· III, 36
7897 yorık akma, yürüme, gidiş, huy· I, 378; II, 40; III, 15 bkz> bor ık, yoruk
7898 yorık tabir (rüya vb.) sözün gidişi, anlaşılışı III, 18 bkz> yormak, yörük
7899 yorık uz dilli· III, 15
7900 yorık tıl fasih dil III, 15
7901 yorımak yürümek, gitmek, varmak; ismi varıp yayılmak; yürüyüp yorulmak· I, 167; II, 41; III, 31, 87, 219, 375 bkz> yormak
7902 yorınça yonca·III, 375 bkz> yorınçga
7903 yorınçga yonca·I, 431; III, 433 bkz> yorınça
7904 yorışmak yürüşmek; yol yol olmak, yıpramak· III, 72
7905 yorıtmak yürütmek, (ilâç) içini sürdürmek I, 115; III, 315
7906 yormak tabir etmek, yorrnak· III, 125 bkz> yor ık, yör(ik
7907 yormak yürümek. I, 456; III, 87 bkz> yorımak
7908 yortmak dört nala koşturmak, bir işe başlamak üzere yürümek, III, 356, 435
7909 yortug savaş gününde veya bir yere giderken hakan ın yanında bulunan kimseler· III, 42
7910 yortuşmak at yürütmekte yarış etmek· III, 101
7911 yoruk gidiş, huy,I, 27 bkz> borık, yorık
7912 yorulmak çözülmek.III, 78 bkz> yörmek
7913 yorutgan çok osuran, osurgan·III, 52
7914 yorutmak osurmak,III, 52
7915 yotturmak sildirmek·III, 94 bkz> yoddurmak
7916 yovlıç keçl kıllarının diplerindeki yumuşak ince yün·III, 27 bkz> yol ıç, yulıç
7917 yozamak (kısraktan başka hayvan) kısır kalmak·III, 88 bkz> kısır bolmak
7918 yozmak çok aknnak·I, 192 bkz> yilzmek
7919 yök kuş tüyü, kuş yeleği, ok yelegi. 111. 143 bkz> yüg, yük, yüñ
7920 yökletmek oka yelek taktırmak.II, 356 bkz> yükletmek
7921 yöre yöre, çevre, bir ;eyin etrafı·III, 24 bkz> yére, yüre
7922 yörgek örtü·II, 289
7923 yörgek bolmak örtülmek, gök kara dumanla örtülmek II, 289
7924 yörgemeç işkembe ve bağırsağın incecik kıyılarak bağırsak içinde kızartılması veya pişirilmesi suretiyle yapılan yemek·III, 55
7925 yörgemek sarmak,III, 307
7926 yörgenç dağ dönemed, dağ büklümü, buküntülü, kıvrık·III, 387 bkz> tezginç
7927 yörgenç ağaçlara sarılıp onları kurutan bir çeşit bitki, sarmaşık·III, 387
7928 yörgençü sargı, dolak·II, 346; 111. 296
7929 yörgenmek örtülmek, sarılmak.I, 331; II, 303; III, 110 bkz> yörkenmek, yürgenmek
7930 yörgeşmek sarılmak, birbirlne girmek, dolaşmak, karışmak.I, 395, 437;II, 285;III, 104 bkz> yörke şmek, yürgeşmek ;
7931 yörgetmek sardırmak· II, 354
7932 yörgeyek ulanmış, I, 135
7933 yörkenmek örtülmek, sarılmak. I, 331; II, 303; III, 110 bkz> yörgenmek, yürgenmek
7934 yörkeşmek sarılmak, birbirine girmek, dolaşmak, karışmak.I, 395, 437;II, 285;III, 104 bkz> yörge şmek, yürgeşmek ;
7935 yörmek çözmek III, 58,185 bkz> yorulmak
7936 yörük tabir (rüya vb.) sözün gıdişi, anlaşılışı· III, 18 bkz> yorık, yormak
7937 yu kadınların bir şeyden utandıkları zaman söyledikleri bir kelime· III, 215
7938 yubagu üzerinde durulmayan, yapılmaması gereken, III, 36
7939 yubakulak sıtmadan titreme· III, 56
7940 yubalmak ihmal edilmek, yüzüstü bırakılmak, üzerinde durulnnamak· III, 76
7941 yubalmak karışmak· III, 76 bkz> burbàşmak, yubanmak
7942 yubamak ihmal etmek, yüzüstü bırakmak, üstüne düşmemek. III, 86 bkz> burbamak, buybamak
7943 yubanmak karışnnak· III, 83 bkz> burbaşmak, yubalmak
7944 yubanmak çekinmek, bırakmak· III, 83
7945 yubatmak savsaklatmak, savsaklamay ı emretmek· Asıl anlamı burbatmak, yap yup kılmak, yubılamak, yuplamak,
7946 yubılamak aldatmak, hile yapmak, al etmek., II, 315; III, 327, 328 bkz> burbatmak, yap yup k ılmak, yubatmak, yuplamak
7947 yudkı karanlık, ekşi· II, 250
7948 yudruklanmak elini yumruk yapmak· III, 116
7949 yudruk yumruk.III, 42, 43
7950 yudug başkasının suçu yüzünden kendine sötgelen kimse-III, 12
7951 yudug çocuklara sövülen bir kelime· III, 13bkz> yud ııt
7952 yudurmak almak, yükleırıek· I, 371 bkz> yüdürmek
7953 yudut hayırsız, kendine hayrı olmayan; bir çeşit küfür (sövme)·III, 8, 13 bkz> yud ııg
7954 yudutmak soğukta dondurarak öldürmek· II, 302 bkz> budutmak
7955 yufga ogulluk, oğulluğa alınmış· lll; 32
7956 yufgadmak yozlaşmak, dik ba;lı olmak· II, 354 bkz> yufgatmak, yuvgalanmak
7957 yufgatmak yozlaşmak, dik başlı olmak II, 354 bkz> yufgadmak, yuvgalanmak
7958 yufka ince, yufka, ucuz, II, 294, 350; III, 34, 204, 302 bkz> yupka, yuvga
7959 yufkalanmak yaltaklanmak, yavuncımak· III, 203, 204
7960 yufluşmak yuvarlanmak. III, 105 bkz> yuvluşmak
7961 yufuşmak yardımlaşmak, birbiriyle dost olmak,III, 73 bkz> yüfü şmek
7962 yuga katmer, yuka, yufka·III, 27, 34, 35 bkz> yuvga § katma yuga; ya ğda pişirilen ufalanmış ekmek I, 433
7963 yugaç bir dere veya ırmagın karşı tarafı·III, 8, 9 bkz> yuguç
7964 yugak su kuşu·I, 222;III, 17
7965 yugçı yuyucu, yıkayıcı· II, 171
7966 yugdu devenin uzamış olan tüyleri .I, 31;III, 30 bkz> cugdu, yogdu, yogru, yogruy
7967 yugruş Türkler'ce halktan vezirlik derecesine ç ıkan adann, hakandan bir derece a şağıdır,yalnız Türkler'e özgedir·III, 41
7968 yuguç ırmak ve derenin arkası· I, 18 bkz> yugaç
7969 yuk çanak bulaşığı, kaptaki bulaşık· III, 4, 143 bkz> yak, yak yuk, yok, yok yak, yuk yak yukaru yukarı· III, 180 bkz> yokar, yokaru
7970 yukmak bulaşmak, sıvanmak, sirayet etmek· III, 63
7971 yukturmak sürdürmek, bulaştırmak,III, 96
7972 yukulmak bulaşmak, sıvanmak·III, 81
7973 yukuşmak bulaşmak, yayılmak·III, 24, 74 bkz> tokuşmak
7974 yuk yak çanak bulaşiğı, kaptaki bulaşık·III, 4 bkz> yak, yak yuk, yok, yok yak, yuk
7975 yul kaynak, çay, pınar, su pınarı, kaynağı, gözü·111, 4, 144 bkz> yolak, yulak § yul yulakî küçük küçük bir çok su p ınarları. III, 17
7976 yula kandil· I, 200; III, 25, 26
7977 yulak küçük küçük birçok su p ınarları. III, 17 bkz> yolak, yul
7978 yulaklanmak pınarlanmak, pınarlar çogalmak, III, 115
7979 yular at yuları. III, 9, 28 yularlamak yularlarnak, baglamak. III, 9
7980 yularlanmak yularlanmak, yular takılmak. III, 114
7981 yularlıg yularlı, yularlanmış· III, 49
7982 yuldruk cilâlı, parlak, süslü· III, 432 bkz> yaldruk, yoldruk
7983 yulduz yıldız, yıldızların genel adı· I, 96; II, 303; III, 40, 149, 378
7984 yulıç keçi kıllarının diplerlnde bulunan yumuşak ince yün· III, 27 bkz> yol ıç, yovlıç
7985 yulıtmak yagma ettirmek II, 316 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yolutmak, yulumak, yuluşmak, yulutmak
7986 yulkunmak sıyrılmak·III, 110 bkz> yolkunmak
7987 yultga bir şeyle alay etme·III, 432 bkz> yaltga, yoltga
7988 yultga kılmak alay etmek, maskaraya almak. III, 432
7989 yulumak birine yardım etmek; birini yağma etmek,III, 90, 91 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yolutmak, yulıtmak, yuluşmak,yulutmak
7990 yulun murdar ilik, kokar ilik ,III, 23
7991 yuluşmak yağmalaşmak·III, 75 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yolutmak, yulıtmak, yulumak, yulutmak
7992 yulutmak yağma ettirmek·II, 316 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yolutmak, yulıtmak, yulumak, yuluşmak
7993 yul yulak küçük küçük birçok su p ınarlan III, 17
7994 yumak yıkamak.III, 45, 66, 157, 249
7995 yumdarmak toplamak· III, 98
7996 yumgak yumak, yuvarlanan ve yuvarlak olan her şey, III, 44 § yumgak tene; yuvarlak tane, ki şniş. III, 44
7997 yumgaklanmak yumak, yuvarlak yapılmak· III, 116
7998 yumgı toplu, çok,III, 35
7999 yumgın toplu olarak, toptan, hep birden,bütün·II, 294;III, 240
8000 yumınmak yumar gibi görünmek III, 86 bkz> yumunmak
8001 yumıtgan daima toplanan·III, 53
8002 yumıtmak toplanmak·I, 69;II, 312, 317 bkz> yumutmak
8003 yumız (er) etli, tiknaz (adam), III, 10 bkz> yumuz er
8004 yumluşmak yumulmak· III, 105
8005 yummak yummak· III, 64 bkz> yümmek
8006 yumşak yumuşak· II, 74, 295; III, 44, 276, 320
8007 yumşaklanmak yumıışamak, yaltaklannnak· III, 116
8008 yumşamak yumuşamak, I, 110, 441; III, 306, 320
8009 yumşatmak sepiletmek, yumuşatmak, sözü veya kitabı çabuk çabuk söylemek ve okumak· II, 354
8010 yumulgan daima yumulan, III, 55
8011 yumulmak yumulmak· III, 55 bkz> yümülmek
8012 yumunmak yumar gibi görünmek III, 86 bkz> yumınmak
8013 yumur hayvanların göden bağırsağı.III, 9
8014 yumurlamak yumru yapmak, toplarrıak·I, 389
8015 yumurlanmak toplanmak,II, 270;III, 114
8016 yumurtga yumurta, bütün kuşların yumurtaları, insanların ve hayvanların taşakları. II, 313; III, 433
8017 yumuş hizmet, vazife, elçilik, iki ve ikiden art ık kimse arasında elçilik I, 484;III, 12
8018 yumuşçı melek, III, 12
8019 yumuşga kızılcık veya "güren" denilen dag yemi şi· III, 48 bkz> yafışgu
8020 yumutmak toplanmak· I, 214 bkz> yumıtmak
8021 yumuz (er) etli, tıknaz (adam)· III, 10 bkz> yumız er
8022 yunçıg kederlenmiş, bitap, düşkün, kötü, zayıf, cılız, arık, hali fena çürüklüğünden ele alınamayan.I, 93
8023 yunçımak kötüleşmek, yoksullaşmak, yoksulluktan kötüleşmek; ısırmak·II, 281; III, 303 bkz> tençmek, yençimek, yençmek
8024 yunçırmak kötülemek· III, 98
8025 yunçıtmak incitmek. II, 352 bkz> yunçutmak, yünçitmek, yilnçiltmek
8026 yunçutmak incitmek· II, 352 bkz> yunçıtmak, yünçitmek, yünçütmek
8027 yund at (cins adı), atlar, at sürüsü .I, 235, 292, 389;II, 153; III, 7, 9, 223
8028 yundak at fışkısı, at gübresi, III, 44, 168
8029 yundı yemek yendikten sonra kabın yıkantısı· III, 31
8030 yundurmak döndürmek; kusmak; korkutmak· III, 98, 99 bkz> yalmak, yandurmak,yanmak, yunmak
8031 yund yılı Türkler'in on ikili yıllarından birì· I, 346; III, 7
8032 yungak çögen, kôkü sabun gibi köpüren bir bitki· III, 44, 45
8033 yun kuş tavus kuşu· III, 144
8034 yunmak yunmak, yıkanmak· II, 314; IIII, 66 bkz> çunmak
8035 yunmak döndürmek; kusmak; korkutmak· III, 98 bkz>yandurmak, yanmak, yundurmak yuñ yün, yün sümeği I, 150, 284, 507;II, 89, 147, 220. 221, 236, 241;III, 3, 248, 289, 361, 362 bkz> yüñ yuñ ciğere bitişik bezli bir et (yalnız kadınlar yer)· III, 361
8036 yuñlamak yün kırpmak· III, 404
8037 yuñlatmak yünletmek, yün kırktırmak· II,359, 360
8038 yuñ yap yün yapağı, III, 3
8039 yup hile, al· III, 142,159 bkz> al, yap
8040 yupka yufka· III, 34 bkz> yufka, yuvga
8041 yuplamak hile yapmak, al etmek· III, 142 bkz> burbatmak, yap yup k ılmak,yubatmak, yubılamak
8042 yurbag sürünceme, lşl uzatma, i;i yarına bırakma, I, 461 bkz> burbag
8043 yurbaş (ış) neresinden çıkılacağı belli olmayan karişik (iş)· I, 459
8044 yurç karının küçük erkek kardeşl, küçuk kayın· III, 7
8045 yurlamak haykırmak· I, 189 bkz> orılaşmak, orlaşmak, urılamak, urlamak, urlaşmak
8046 yurt delik· I, 93
8047 yurt yurt; eski izerler, ören· III, 7, 258
8048 yurun ipek kuma; parçası· III, 22 § yurun
8049 yuka (yaka) ipek yaka· III, 22
8050 yurunlug ipek kumaş parçası olan· III, 50
8051 yuş yeşillik, III, 4, 143
8052 yuş sıkışma,III, 4 bkz> yış
8053 yuş bolmak sıkışmak·III, 4
8054 yuşılmak udumlaşmak, eli işe yatışmak; emzikten akıtilmak·III, 79 bkz> işilmek, yişllmek, yuşulmak, yüşilmek, yüşülmek
8055 yuşmak emzikten akıtmak·III, 60 bkz> yüşmek
8056 yuşul yeşil·III, 19 § yaşıl yu;ul; yeşil mişil·III, 19
8057 yuşulgan daima akan·III, 53
8058 yuşulmak eli işe yatkın olmak,III, 53
8059 yuşulmak akıp dökülmek, fışkırmak·II, 128; III, 79, 102 bkz> işilmek, yişilmek, yuşılmak, yüşilmek, yüşıilmek
8060 yut kışın soğukta hayvanları öldüren felâket· III, 142
8061 yutıkmak yutamak, soguktan hayvan telef olmak· III, 76 bkz> yutukmak
8062 yutmak yutmak. II, 313
8063 yutturmak sildirmek III, 94 bkz> yodturmak
8064 yutukmak kuraklıktan arıklamak, ölüm haline gelmek,I, 21 bkz> yut ıkmak
8065 yuvga katmer, yuka, III, 27 bkz> yuga
8066 yuvmak yuvarlamak III, 393 bkz> yuvmak
8067 yuvug sellerin dağdan yuvarladıgı kaya parçaları.III, 164 bkz> yuvug
8068 yuvalmak yuvarlanmak· I, 397 bkz> yuvulmak
8069 yuvga zayıf, ince, yufka, âciz· II, 6; III, 80, 156 bkz> yufka, yupka
8070 yuvgalanmak yaramazlaşmak.III, 203 bkz>yufgadmak, yufgatmak
8071 yuvılmak yumşamak.I, 441 bkz> yuvulmak
8072 yuvka her şeyin incesi, yuka, III, 33
8073 yuvlunmak yuvarlanmak, kendi kendine yuvarlanmak. III,111, 112, 113
8074 yuvluşmak yuvarlanmak III, 105 bkz> yırfluşmak
8075 yuvmak koşmak· III, 62
8076 yuvmak yuvarlamak· III, 61, 112, 113 bkz>yuvmak
8077 yuvsamak yuvarlamak istemek III, 306
8078 yuvturmak yuvarlatmak.III, 96
8079 yuvug sellerin dağdan yuvarladıgı kaya parçaları,III, 164 bkz> yuvug
8080 yuvulmak uslandırılmak; akıtılmak; yuvarlanmak; toplanmak·I, 397;III, 80, 112, 113 bkz> yuvalft ıak
8081 yuvulmak erişmek, olgunlaşmak,III, 81, 356 bkz> yevülmek, yıgılmak
8082 yuvuşmak yuvarlaşmak· III, 74
8083 yüdrük yüklük, üzerine eşya ve elbise konan şey, dolap, masa ve benzerı şeyler·· III, 45
8084 yüd yüz, II, 250 bkz> yüz
8085 yüdmek yüklemek, yüklenmek· I, 404; III, 434
8086 yüdürmek yüklemek.I, 371; III, 67, 68 bkz>yudurmak
8087 yüdüşmek yükleşmek, yüklemekte yardım ve yarış etmek· III, 71
8088 yüftürmek bir şeyle iyilik etmek- III, 96 bkz>yigtürmek, yiktürmek, yüvmek
8089 yüfüş hısımların (çok kere gerdeğe konulan gelini çeyiz sahibi etmek üzere) elbise veya mal ile yardımlaşması. III, 11
8090 yüfüflüg armağanlı. III, 12
8091 yüfüfmek yardımlaşmak; birbiriyle dost olmak· III, 73 bkz> yufu şmak
8092 yüg ok yeleği III, 45, 70. 97, 143 bkz> yök, yük, yüñ
8093 yubanmak karışnnak· III, 83 bkz> burbaşmak, yubalmak
8094 yubanmak çekinmek, bırakmak· III, 83
8095 yubatmak savsaklatmak, savsaklamay ı emretmek· Asıl anlamı burbatmak, yap yup kılmak, yubılamak, yuplamak,
8096 yubılamak aldatmak, hile yapmak, al etmek., II, 315; III, 327, 328 bkz> burbatmak, yap yup k ılmak, yubatmak, yuplamak
8097 yudkı karanlık, ekşi· II, 250
8098 yudruklanmak elini yumruk yapmak· III, 116
8099 yudruk yumruk.III, 42, 43
8100 yudug başkasının suçu yüzünden kendine sötgelen kimse-III, 12
8101 yudug çocuklara sövülen bir kelime· III, 13bkz> yud ııt
8102 yudurmak almak, yükleırıek· I, 371 bkz> yüdürmek
8103 yudut hayırsız, kendine hayrı olmayan; bir çeşit küfür (sövme)·III, 8, 13 bkz> yud ııg
8104 yudutmak soğukta dondurarak öldürmek· II, 302 bkz> budutmak
8105 yufga ogulluk, oğulluğa alınmış· lll; 32
8106 yufgadmak yozlaşmak, dik ba;lı olmak· II, 354 bkz> yufgatmak, yuvgalanmak
8107 yufgatmak yozlaşmak, dik başlı olmak II, 354 bkz> yufgadmak, yuvgalanmak
8108 yufka ince, yufka, ucuz, II, 294, 350; III, 34, 204, 302 bkz> yupka, yuvga
8109 yufkalanmak yaltaklanmak, yavuncımak· III, 203, 204
8110 yufluşmak yuvarlanmak. III, 105 bkz> yuvluşmak
8111 yufuşmak yardımlaşmak, birbiriyle dost olmak,III, 73 bkz> yüfü şmek
8112 yuga katmer, yuka, yufka·III, 27, 34, 35 bkz> yuvga § katma yuga; ya ğda pişirilen ufalanmış ekmek I, 433
8113 yugaç bir dere veya ırmagın karşı tarafı·III, 8, 9 bkz> yuguç
8114 yugak su kuşu·I, 222;III, 17
8115 yugçı yuyucu, yıkayıcı· II, 171
8116 yugdu devenin uzamış olan tüyleri .I, 31;III, 30 bkz> cugdu, yogdu, yogru, yogruy
8117 yugruş Türkler'ce halktan vezirlik derecesine ç ıkan adann, hakandan bir derece a şağıdır,yalnız Türkler'e özgedir·III, 41
8118 yuguç ırmak ve derenin arkası· I, 18 bkz> yugaç
8119 yuk çanak bulaşığı, kaptaki bulaşık· III, 4, 143 bkz> yak, yak yuk, yok, yok yak, yuk yak yukaru yukarı· III, 180 bkz> yokar, yokaru
8120 yukmak bulaşmak, sıvanmak, sirayet etmek· III, 63
8121 yukturmak sürdürmek, bulaştırmak,III, 96
8122 yukulmak bulaşmak, sıvanmak·III, 81
8123 yukuşmak bulaşmak, yayılmak·III, 24, 74 bkz> tokuşmak
8124 yuk yak çanak bulaşiğı, kaptaki bulaşık·III, 4 bkz> yak, yak yuk, yok, yok yak, yuk
8125 yul kaynak, çay, pınar, su pınarı, kaynağı, gözü·111, 4, 144 bkz> yolak, yulak § yul yulakî küçük küçük bir çok su p ınarları. III, 17
8126 yula kandil· I, 200; III, 25, 26
8127 yulak küçük küçük birçok su p ınarları. III, 17 bkz> yolak, yul
8128 yulaklanmak pınarlanmak, pınarlar çogalmak, III, 115
8129 yular at yuları. III, 9, 28 yularlamak yularlarnak, baglamak. III, 9
8130 yularlanmak yularlanmak, yular takılmak. III, 114
8131 yularlıg yularlı, yularlanmış· III, 49
8132 yuldruk cilâlı, parlak, süslü· III, 432 bkz> yaldruk, yoldruk
8133 yulduz yıldız, yıldızların genel adı· I, 96; II, 303; III, 40, 149, 378
8134 yulıç keçi kıllarının diplerlnde bulunan yumuşak ince yün· III, 27 bkz> yol ıç, yovlıç
8135 yulıtmak yagma ettirmek II, 316 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yolutmak, yulumak, yuluşmak, yulutmak
8136 yulkunmak sıyrılmak·III, 110 bkz> yolkunmak
8137 yultga bir şeyle alay etme·III, 432 bkz> yaltga, yoltga
8138 yultga kılmak alay etmek, maskaraya almak. III, 432
8139 yulumak birine yardım etmek; birini yağma etmek,III, 90, 91 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yolutmak, yulıtmak, yuluşmak,yulutmak
8140 yulun murdar ilik, kokar ilik ,III, 23
8141 yuluşmak yağmalaşmak·III, 75 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yolutmak, yulıtmak, yulumak, yulutmak
8142 yulutmak yağma ettirmek·II, 316 bkz> yolıtmak, yoluşmak, yolutmak, yulıtmak, yulumak, yuluşmak
8143 yul yulak küçük küçük birçok su p ınarlan III, 17
8144 yumak yıkamak.III, 45, 66, 157, 249
8145 yumdarmak toplamak· III, 98
8146 yumgak yumak, yuvarlanan ve yuvarlak olan her şey, III, 44 § yumgak tene; yuvarlak tane, ki şniş. III, 44
8147 yumgaklanmak yumak, yuvarlak yapılmak· III, 116
8148 yumgı toplu, çok,III, 35
8149 yumgın toplu olarak, toptan, hep birden,bütün·II, 294;III, 240
8150 yumınmak yumar gibi görünmek III, 86 bkz> yumunmak
8151 yumıtgan daima toplanan·III, 53
8152 yumıtmak toplanmak·I, 69;II, 312, 317 bkz> yumutmak
8153 yumız (er) etli, tiknaz (adam), III, 10 bkz> yumuz er
8154 yumluşmak yumulmak· III, 105
8155 yummak yummak· III, 64 bkz> yümmek
8156 yumşak yumuşak· II, 74, 295; III, 44, 276, 320
8157 yumşaklanmak yumıışamak, yaltaklannnak· III, 116
8158 yumşamak yumuşamak, I, 110, 441; III, 306, 320
8159 yumşatmak sepiletmek, yumuşatmak, sözü veya kitabı çabuk çabuk söylemek ve okumak· II, 354
8160 yumulgan daima yumulan, III, 55
8161 yumulmak yumulmak· III, 55 bkz> yümülmek
8162 yumunmak yumar gibi görünmek III, 86 bkz> yumınmak
8163 yumur hayvanların göden bağırsağı.III, 9
8164 yumurlamak yumru yapmak, toplarrıak·I, 389
8165 yumurlanmak toplanmak,II, 270;III, 114
8166 yumurtga yumurta, bütün kuşların yumurtaları, insanların ve hayvanların taşakları. II, 313; III, 433
8167 yumuş hizmet, vazife, elçilik, iki ve ikiden art ık kimse arasında elçilik I, 484;III, 12
8168 yumuşçı melek, III, 12
8169 yumuşga kızılcık veya "güren" denilen dag yemi şi· III, 48 bkz> yafışgu
8170 yumutmak toplanmak· I, 214 bkz> yumıtmak
8171 yumuz (er) etli, tıknaz (adam)· III, 10 bkz> yumız er
8172 yunçıg kederlenmiş, bitap, düşkün, kötü, zayıf, cılız, arık, hali fena çürüklüğünden ele alınamayan.I, 93
8173 yunçımak kötüleşmek, yoksullaşmak, yoksulluktan kötüleşmek; ısırmak·II, 281; III, 303 bkz> tençmek, yençimek, yençmek
8174 yunçırmak kötülemek· III, 98
8175 yunçıtmak incitmek. II, 352 bkz> yunçutmak, yünçitmek, yilnçiltmek
8176 yunçutmak incitmek· II, 352 bkz> yunçıtmak, yünçitmek, yünçütmek
8177 yund at (cins adı), atlar, at sürüsü .I, 235, 292, 389;II, 153; III, 7, 9, 223
8178 yundak at fışkısı, at gübresi, III, 44, 168
8179 yundı yemek yendikten sonra kabın yıkantısı· III, 31
8180 yundurmak döndürmek; kusmak; korkutmak· III, 98, 99 bkz> yalmak, yandurmak,yanmak, yunmak
8181 yund yılı Türkler'in on ikili yıllarından birì· I, 346; III, 7
8182 yungak çögen, kôkü sabun gibi köpüren bir bitki· III, 44, 45
8183 yun kuş tavus kuşu· III, 144
8184 yunmak yunmak, yıkanmak· II, 314; IIII, 66 bkz> çunmak
8185 yunmak döndürmek; kusmak; korkutmak· III, 98 bkz>yandurmak, yanmak, yundurmak yuñ yün, yün sümeği I, 150, 284, 507;II, 89, 147, 220. 221, 236, 241;III, 3, 248, 289, 361, 362 bkz> yüñ yuñ ciğere bitişik bezli bir et (yalnız kadınlar yer)· III, 361
8186 yuñlamak yün kırpmak· III, 404
8187 yuñlatmak yünletmek, yün kırktırmak· II,359, 360
8188 yuñ yap yün yapağı, III, 3
8189 yup hile, al· III, 142,159 bkz> al, yap
8190 yupka yufka· III, 34 bkz> yufka, yuvga
8191 yuplamak hile yapmak, al etmek· III, 142 bkz> burbatmak, yap yup k ılmak,yubatmak, yubılamak
8192 yurbag sürünceme, lşl uzatma, i;i yarına bırakma, I, 461 bkz> burbag
8193 yurbaş (ış) neresinden çıkılacağı belli olmayan karişik (iş)· I, 459
8194 yurç karının küçük erkek kardeşl, küçuk kayın· III, 7
8195 yurlamak haykırmak· I, 189 bkz> orılaşmak, orlaşmak, urılamak, urlamak, urlaşmak
8196 yurt delik· I, 93
8197 yurt yurt; eski izerler, ören· III, 7, 258
8198 yurun ipek kuma; parçası· III, 22 § yurun
8199 yuka (yaka) ipek yaka· III, 22
8200 yurunlug ipek kumaş parçası olan· III, 50
8201 yuş yeşillik, III, 4, 143
8202 yuş sıkışma,III, 4 bkz> yış
8203 yuş bolmak sıkışmak·III, 4
8204 yuşılmak udumlaşmak, eli işe yatışmak; emzikten akıtilmak·III, 79 bkz> işilmek, yişllmek, yuşulmak, yüşilmek, yüşülmek
8205 yuşmak emzikten akıtmak·III, 60 bkz> yüşmek
8206 yuşul yeşil·III, 19 § yaşıl yu;ul; yeşil mişil·III, 19
8207 yuşulgan daima akan·III, 53
8208 yuşulmak eli işe yatkın olmak,III, 53
8209 yuşulmak akıp dökülmek, fışkırmak·II, 128; III, 79, 102 bkz> işilmek, yişilmek, yuşılmak, yüşilmek, yüşıilmek
8210 yut kışın soğukta hayvanları öldüren felâket· III, 142
8211 yutıkmak yutamak, soguktan hayvan telef olmak· III, 76 bkz> yutukmak
8212 yutmak yutmak. II, 313
8213 yutturmak sildirmek III, 94 bkz> yodturmak
8214 yutukmak kuraklıktan arıklamak, ölüm haline gelmek,I, 21 bkz> yut ıkmak
8215 yuvga katmer, yuka, III, 27 bkz> yuga
8216 yuvmak yuvarlamak III, 393 bkz> yuvmak
8217 yuvug sellerin dağdan yuvarladıgı kaya parçaları.III, 164 bkz> yuvug
8218 yuvalmak yuvarlanmak· I, 397 bkz> yuvulmak
8219 yuvga zayıf, ince, yufka, âciz· II, 6; III, 80, 156 bkz> yufka, yupka
8220 yuvgalanmak yaramazlaşmak.III, 203 bkz>yufgadmak, yufgatmak
8221 yuvılmak yumşamak.I, 441 bkz> yuvulmak
8222 yuvka her şeyin incesi, yuka, III, 33
8223 yuvlunmak yuvarlanmak, kendi kendine yuvarlanmak. III,111, 112, 113
8224 yuvluşmak yuvarlanmak III, 105 bkz> yırfluşmak
8225 yuvmak koşmak· III, 62
8226 yuvmak yuvarlamak· III, 61, 112, 113 bkz>yuvmak
8227 yuvsamak yuvarlamak istemek III, 306
8228 yuvturmak yuvarlatmak.III, 96
8229 yuvug sellerin dağdan yuvarladıgı kaya parçaları,III, 164 bkz> yuvug
8230 yuvulmak uslandırılmak; akıtılmak; yuvarlanmak; toplanmak·I, 397;III, 80, 112, 113 bkz> yuvalft ıak
8231 yuvulmak erişmek, olgunlaşmak,III, 81, 356 bkz> yevülmek, yıgılmak
8232 yuvuşmak yuvarlaşmak· III, 74
8233 yüdrük yüklük, üzerine eşya ve elbise konan şey, dolap, masa ve benzerı şeyler·· III, 45
8234 yüd yüz, II, 250 bkz> yüz
8235 yüdmek yüklemek, yüklenmek· I, 404; III, 434
8236 yüdürmek yüklemek.I, 371; III, 67, 68 bkz>yudurmak
8237 yüdüşmek yükleşmek, yüklemekte yardım ve yarış etmek· III, 71
8238 yüftürmek bir şeyle iyilik etmek- III, 96 bkz>yigtürmek, yiktürmek, yüvmek
8239 yüfüş hısımların (çok kere gerdeğe konulan gelini çeyiz sahibi etmek üzere) elbise veya mal ile yardımlaşması. III, 11
8240 yüfüflüg armağanlı. III, 12
8241 yüfüfmek yardımlaşmak; birbiriyle dost olmak· III, 73 bkz> yufu şmak
8242 yüg ok yeleği III, 45, 70. 97, 143 bkz> yök, yük, yüñ
8243 yüglüg ok yelekli ok,III, 217
8244 yügmek toplamk· II, 243
8245 yügrük koşucu, geçici, yüğrük· I, 110;III, 45, 175
8246 yügrük bilge bilgin akıllı, erdemIi, udumlu kişi .III, 45
8247 yügrüm bir koşuluk yer·III, 47
8248 yügrüşmek koşuşmak· III. 102, 367
8249 yügün gem,III,144, 366. 371 § küvüç yügün; küçük yular, çilbir· III, 163
8250 yügür darı, III, 9 bkz> ügür
8251 yügürgen Çin'den İslam diyarín·gelen kervanın müjdecisi; her zaman koşan, koşucu·II, 15;III, 54
8252 yügürgen (at) koşucu yüğrük at· III, 54
8253 yügürgün darı gibi kırmızı taneli bir bitki· III, 54
8254 yüg(ü)rmek (at) koşmak, yüğrükçe koşmak, geçmek, seğirtmek; beze erlş yïpmak.I, 360;II, 13, 133, 137;III, 68. 69
8255 yügürtmek koşturmak,II, 274;III, 437
8256 yük yük bohça·I, 75, 138. 210, 237, 247, 280, 365, 521;II, 44, 75, 149, 166, 180, 222, 225,230, 246. 339, 355;III, 4. 67, 309. 314, 316, 322, 434
8257 yük kuş tüyü, kuş yeleği, ok yeleğl,III, 45, 70, 97. 143 bkz> yük, yüg, yürig
8258 yüklegsek yüklemek isteyen· III, 314
8259 yüklemedeçi yüklemeyici, yüklemeyen·III, 316
8260 yüklemegli yüklemek dileğinde, azminde olan·III, 316
8261 yüklemek yüklemek, III, 309
8262 yüklemsinmek yükler görünmek·III, 322
8263 yükletmek yükletmek, yüklettirmek·II, 355, 356
8264 yükletmek oka yelek taktırmak·II, 356 bkz>yökletmek
8265 yüklüg ok yelekli ok·III, 217
8266 yüksek yüksek· II, 294; III, 45, 46
8267 yüksek terzi yüksüğü·III, 46 bkz> yüksük
8268 yüksemek yükselmek, uzamak,I, 320;III, 306
8269 yüksetmek yükseltmek·II, 354
8270 yüksük terzi yüksüğü·III, 46 bkz> yüksek
8271 yükünç namaz, ibadet; baş eğme·I, 171;II, 25;III, 375
8272 yükündeçi ibadet eden, baş eğen,II, 168
8273 yüküngen her zaman yükünen·II, 168
8274 yüküngüçi ibadet eden, baş eğen· II, 168
8275 yükünmek secde etmek, ibadet etmek, namaz kılmak, büyük önünde eğilmek, ba; eğmek· II, 167; III, 84, 167, 375
8276 yülegü destek, dayak,III, 36
8277 yüleklig dayanmış, söykenmiş .III, 52
8278 yülelmek direk dikilmek,III, 82
8279 yülemek desteklemek, destek vurmak; güvenmek·III, 89, 90
8280 yilligü saç tıraş eden ustura·III, 174 bkz> kerey
8281 yülilmek yolunmak·III, 82
8282 yülimek yülümek, tıraş etmek·III, 90
8283 yülitmek yülütmek, tıraş ettirmek·II, 316bkz> yülütmek
8284 yüliltmek yülütmek, tıraş ettirmek II, 316 bkz> yülitmek
8285 yümmek (göz) yummak· III, 64 bkz> yummak
8286 yümtilrmek yumdurmak· III, 97
8287 yümülgen dalma yumulan· III, 55
8288 yümülmek yumulmak· III, 55 bkz> yumulmak
8289 yünçitmek incitmek·II, 352 bkz> yunçıtmak,yunçutmak, yünçütmek
8290 yünçü inci III, 279 bkz> cincü, yincü, yinçü
8291 yünçütmek incitmek·II, 352 bkz> yunçıtmak, yunçutmak, yünçitmek
8292 yüñ yün, yün sümeği; pamuk·I, 150, 284, 507; II, 89, 147, 220, 221, 236, 241; III, 248, 289, 361, 362 bkz> yurig yüñ kuş yeleği, III, 97 bkz> yök, yüg, yük
8293 yüre çevre, muhit· II, 45 bkz> yére, yöre
8294 yürek(g) yürek, I, 41, 325;II, 144;III, 18, 33
8295 yüreklenmek cesaret göstermek, yiğitlenmek- III, 115
8296 yüreklig yüreği pek, yiğit, cesur, yıirekll. III, 18, 51
8297 yürgenmek örtülmek, sarılmak· I, 331; II, 303; III, 110 bkz> yörgenmek, yörkenmek yürge şmek sarılmak, birbirine girmek, dolaşmak, karışmak.I, 395, 437; 11. 285; III 104 bkz> yörgeşmek, yörkeşmek
8298 yürgeyek ulaşmış·I, 135
8299 yüşeñ (taş) düz cilalı.I, 135;III, 372 bkz>üşeng
8300 yüşilmek eli işe yatişmak, udumlaşmak; em zikten akıtılmak. 111. 79 bkz> işilmek, yişilmek, yu;ılmak, yuşulmak, yüşülmek
8301 yüşmek akitmak,III, 60 bkz> yuşmak
8302 yüşülmek eli işe yatişmak, udumlaşmak; emzikten akıtılmak.III, 79 bkz> işilmek, yişilmek, yuşılmak, yuşulmak, yüşilmek
8303 yüvmek blr şeyle yardım etmek·III, 172 bkz> yigtürmek, yiktürmek, yüftürmek
8304 yüvsemek gönül almak istemek· III, 306 bkz>yavsamak
8305 yüz yüz, çehre, veçhe· I, 47, 60, 69, 102, 150,173, 216, 226, 243, 250, 256, 366, 422, 463, 486; II, 8, 81, 96, 144.171.183 ,188,194, 230,253, 295, 304, 339. 349, 353, 355, 363; III,33.43, 63, 104, 132, 143, 307, 308, 327. 394, 434, 439 bkz> yü ğ
8306 yüz sayıda yüz· I, 80
8307 yüzer1ik üzerlik otu, Peganum harnnala·III, 12 bkz> eldrük, ilrük, y ıdıg ot
8308 yüzkeşmek yüze çıkmak, I, 395
8309 yüzlenmek yüzünü dönmek; saygı sahlbi olmak; halktan hizmet istemek III, 110, 111
8310 yüzlüg yüzlü, I, 426; III, 45
8311 yüzmek yüzmek, soymak; yayılmak ve dağılmak, çok akmak· I, 472; III, 59 bkz> yozmak
8312 yüztürmek yüzdürmek, III, 95
8313 yüzük yüzük (parmağa takılan)· III, 18